‘Samenwerken is ook alles samen bespreken’

Laat gunfactor of samenwerking niet in de weg staan door muggenzifterij over de letter van het firmacontract.Afgelopen week zat ik bij Ruben aan tafel. Die zit nu vier jaar in firma met zijn ouders en zijn broer Benjamin. Alles is goed geregeld; de werkverdeling, ieder zijn eigen huis, firmacontract, et cetera. Wat loopt de samenwerking mooi! Tot het moment dat een van de zoons de winstverdeling toch niet helemaal rechtvaardig vindt.Deze familie bespreekt dit met elkaar. De broers onderling en de kinderen, individueel en samen, met de ouders. De ouders sturen zo’n gesprek en hebben grote invloed op de openheid tussen de beide broers, zowel nu als bij toekomstige meningsverschillen. Bij samenwerken hoort eerlijkheid naar ieders belangen“Gefeliciteerd, jullie samenwerking is nu echt gestart”, was mijn eerste reactie. Wat mooi dat dit na vier jaar al op tafel komt! Dat is voor landbouwbegrippen best snel. Er zijn situaties waar het twintig jaar duurt voordat een van de vennoten dit gevoel durft uit te spreken. En dan is het ook nog vaak na aansporing van de partner. De familie vindt dan in de ‘koude kant’ een makkelijke zondebok voor de onderlinge wrevel.Mijn broer neemt materiaal mee vanaf het bedrijf om zijn privéwoning te verbouwen. Hoe moeten we dat verrekenen?Echt samenwerken gaat verder dan samen het werk rond zetten. Als je wat googelt op ‘samenwerken’ kom je kreten tegen als ‘optimale afstemming tussen de eigen kwaliteiten en belangen en die van een collega’. Daarbij horen vaardigheden als eerlijkheid, behulpzaamheid, aanpassingsvermogen en spreekvaardigheid, en nog veel meer, maar deze termen geven al een mooi beeld. Je moet dus eerlijk zijn over je eigen belangen. Niet je mond houden ‘om de lieve vrede’, maar het met elkaar bespreken. Dan moet je jouw eigen belangen op de juiste manier weten te verwoorden en daarbij ook oog hebben voor de belangen van de medevennoten. Je werkt samen, dus het zal ook aanpassing vragen om de belangen bij elkaar te brengen. Bespreek alles, ook een eventuele beëindiging van de samenwerkingEen van de valkuilen die ik onderweg tegenkom, is dat vennoten zaken niet onderling bespreken, omdat ze het antwoord op de vraag niet weten. Ze bellen mij met de vraag hoe het opgelost moet worden. Want zodra ze de oplossing weten, kunnen ze het bespreken. Hoe erg is het als je een ergernis of vraagstuk bespreekt zonder dat je het antwoord weet? “Mijn broer neemt materiaal mee vanaf het bedrijf om zijn privéwoning te verbouwen. Hoe moeten we dat verrekenen?” Je kunt in overleg door het vraagstuk op tafel te leggen zonder meteen het antwoord in te vullen. Als je het antwoord er meteen bij meldt, is het geen vraag meer, maar een mededeling. Om rekening te kunnen houden met ieders belangen, moet iedere vennoot ook de kans krijgen om die belangen in te brengen in het gesprek.Loopt de samenwerking, om welke reden dan ook, ten einde, dan moet je proberen om in onderling overleg de samenwerking te beëindigen. Door meteen het firmacontract erbij te halen, maak je het gesprek te juridisch en gaat het niet meer over ieders belangen. De gunfactor en de samenwerking worden dan overheerst door muggenzifterij op de letter. Een goed firmacontract is het fundament van de samenwerking! Maar als het enigszins kan, lees dat contract dan bij de start van de samenwerking goed door en daarna nooit weer.