Saldo per koe cruciaal, zeker bij SEM
Het saldo per koe, de opbrengsten minus toegerekende kosten, geeft direct inzicht in de economische prestaties van uw veestapel. Het vormt daarmee een essentiële basis voor strategische keuzes, zeker met het oog op de recente openstelling van de Subsidieregeling Extensivering Melkveehouderij (SEM).
Foto: Flynth
Wat zegt het saldo per koe?
Het saldo per koe is de financiële bijdrage van één melkkoe aan het bedrijfsresultaat, vóór vaste kosten en privé-uitgaven. Het bestaat uit opbrengsten en toegerekende kosten.
Opbrengsten:
- melk
- vee (afvoer en aanwas)
- eventueel nevenopbrengsten
Toegerekende kosten:
- voer (krachtvoer en ruwvoer)
- diergezondheid
- fokkerij
- energie (deels)
- mestafzet
- overige directe kosten
Door dit saldo per koe te berekenen, krijgt u een zuiver beeld van hoe efficiënt uw koeien produceren en hoe kosten zich verhouden tot opbrengsten.
Grote verschillen tussen bedrijven
In de praktijk zijn de verschillen tussen melkveebedrijven aanzienlijk. Het saldo per koe verschilt vaak meer dan 1.000 euro per koe tussen bedrijven. Dit hangt vooral samen met:
- voerefficiëntie en rantsoensamenstelling
- melkproductie per koe en gehalten
- gezondheid en levensduur van de koeien
- mestplaatsingsruimte en organisatie mestafvoer
- overig bedrijfsmanagement en kostenbeheersing
De oranje stippen zijn de bedrijven die meer dan 16.000 kg melk per hectare produceren. Deze bedrijven zullen in de regel ruwvoer moeten bijkopen om over voldoende ruwvoer voor de veestapel te beschikken.
Cijfers
Bij melkveehouders die klant zijn bij Flynth is het gemiddelde saldo per koe over de afgelopen vijf jaar 3.114 euro per koe, bij een vijfjarig gemiddelde melkprijs van ruim 51 cent. Het gemiddeld hoogste saldo van 3.880 euro per koe werd gerealiseerd in 2025, het laagste gemiddelde saldo van 2.309 euro in 2021. De verschillen tussen deze jaren worden met name veroorzaakt door de verschillen in melkprijs in die jaren: gemiddeld net onder de 40 cent in 2021 en ruim 58 cent in 2025.
Tegelijkertijd bestaan er binnen elk jaar grote verschillen tussen individuele melkveebedrijven. Voor een reële vergelijking van saldo’s van opbrengsten minus toegerekende kosten, moeten bedrijven met een vergelijkbare intensiteit in melkproductie per hectare naast elkaar worden gezet. Zelfs dan zijn de verschillen, tussen in intensiteit vergelijkbare bedrijven, vaak 1.000 tot 1.500 euro per koe per jaar.
Betekenis
Het vijfjarig gemiddelde saldo van 3.114 euro per koe betekent een saldo van ruim 8,50 euro per koe per dag. Een verschil van 1.500 euro per koe betekent dat op het ene bedrijf een saldo van amper 6,50 euro per koe per dag wordt verdiend en dat op het andere bedrijf bijna 10,60 euro per koe per dag overblijft. En een verschil in saldo van (slechts) 1.000 euro per koe betekent, bij een bedrijfsomvang van bijvoorbeeld 120 melkkoeien, op jaarbasis al een verschil van 120.000 euro.
Met een gemiddelde productieomvang van 1,2 miljoen kilogram melk is dit al een verschil van 10 cent per kilogram melk. Het getal van 1.000 euro per koe of 10 cent per kilogram melk zien we vandaag de dag als een reële buffer om schommelingen op te vangen. Deze bufferruimte heeft de ene ondernemer wel beschikbaar en de andere niet.
De variatie in saldo tussen individuele bedrijven betekent dat er op veel bedrijven ruimte voor verbetering is. Het is daarom van belang om goed inzicht in het saldo per koe op het eigen bedrijf te krijgen, om vast te stellen op welke onderdelen het goed gaat. En voor inzicht in waar verbetering nodig en mogelijk is.
De invloed op de melkprijs is beperkt. Daarom is bedrijfsvergelijking een logische eerste stap. Vergelijk daarbij alleen bedrijven met een vergelijkbare intensiteit, melkproductieniveau per koe en per hectare en een vergelijkbare grondsoort. Zo voorkomt u het vergelijken van appels met peren. Besteedt aandacht aan de hiervoor genoemde factoren die verschillen kunnen veroorzaken.
| Wilt u sparren of verder praten over dit onderwerp? Neem contact op met een adviseur van Flynth.
