Provincies moeten brede coalities gaan vormen

De partijen CDA, VVD, GroenLinks en Forum voor Democratie mogen straks het initiatief nemen in de provinciale coalitieonderhandelingen.De verschuivingen in het politieke landschap zullen straks invloed hebben op het aanwijzen van nieuwe gedeputeerden.De gedeputeerden zijn, vergelijkbaar met de ministers in Den Haag, afgevaardigden van de coalitiepartijen. Voor de landbouwportefeuille is in 7 provincies een christendemocraat de verantwoordelijke gedeputeerde. Het CDA is de komende 4 jaar de grootste in Friesland, Overijssel, Zeeland en Limburg. VVD leidt in Drenthe, Gelderland en Noord-Brabant de onderhandelingen. Nieuwkomer Forum voor Democratie (FvD) mag het voortouw nemen in Flevoland, Noord- en Zuid-Holland. In Utrecht is GroenLinks de grootste, PvdA neemt het initiatief in Groningen.CoalitiesNu de Provinciale Staten voor de komende 4 jaar grotendeels bekend zijn, is ook duidelijk geworden dat het moeilijk gaat worden om provinciale coalities te smeden. In alle provincies hebben de partijen die de afgelopen 4 jaar het dagelijks bestuur vormden zetels in de parlement verloren. In elke provincie zijn minstens 4 partijen nodig om aan een nieuwe meerderheid te komen. In Groningen moeten zelfs minstens 5 partijen het eens zien te worden over een coalitieakkoord. En voor al die coalities zouden GroenLinks en Forum voor Democratie een manier moeten vinden om samen te werken._{Lees verder onder de afbeelding.}Dit overzicht laat zien dat de traditionele partijen CDA, VVD en PvdA tot 2015 provinciaal de lakens uitdeelden. - Illustratie: ANPCDADe afgelopen jaren was CDA in het merendeel van de provincies steevast de grootste partij, maar dat is veranderd. Omdat tijdens de provinciale verkiezingen in 2015 de VVD in 7 van de 12 provincies als grootste uit de bus kwam, is deze partij ook goed vertegenwoordigd in de Gedeputeerde Staten. Toch bestuurde CDA de afgelopen jaren veel mee. Alleen in Friesland en Noord-Brabant had het CDA een oppositierol.Aan de lokale media liet het college van Gedeputeerde Staten in Drenthe al voor de verkiezingen weten dat ze graag nog 4 jaar samen doorgaan. De 4 partijen CDA, ChristenUnie, PvdA en VVD zullen er dan nog wel een vijfde coalitiepartner bij moeten zoeken voor een meerderheid.Noord-BrabantDe provincie Brabant stond de afgelopen jaren in de belangstelling van boeren vanwege haar veehouderijbeleid. De coalitie van VVD, SP, D66 en PvdA raakt ook hier de meerderheid kwijt. Vooral de SP moet fors inleveren. D66-gedeputeerde Anne-Marie Spierings liet op de verkiezingsavond weten dat ze de 2 zetels verlies voor haar partij niet zag als afstraffing voor het strenge beleid. Of D66 opnieuw Brabant gaat besturen, zal duidelijk worden als de coalitieonderhandelingen van start gaan.LandbouwgedeputeerdeOverigens betekent het niet per se dat een partij die deze verkiezingen zetels heeft verloren, niet meer in de coalitie belandt of de landbouwgedeputeerde kwijtraakt. De kleine Fryske Nasjonale Partij (FNP) levert al 8 jaar de landbouwgedeputeerde, in de persoon van Johannes Kramer, hoewel de partij tot de kleintjes behoort in zetelaantal. Hetzelfde geldt voor ChristenUnie. Als nieuwkomer Forum voor Democratie straks samen met anderen een coalitie weet te vormen, kan in principe een FvD-politicus landbouwgedeputeerde worden. De lijsttrekkers zeggen graag mee te willen praten en deel te nemen aan het provinciale dagelijks bestuur.