‘Premies voor duurzaamheid wenselijk’

De volgende ronde in de permanente hervorming van het EU-landbouwbeleid is gestart. In dat verband wordt wel gesuggereerd dat afschaffing van de huidige toeslagen gepaard zou kunnen gaan met een reductie van het aantal regels.Dat lijkt mij een ernstige vorm van wensdenken. Ook een sector die geen toeslagen krijgt, moet maatschappelijk en ecologisch verantwoord produceren. Daarom zit een drastische vermindering van het aantal regels er niet in. Zeker niet in Nederland, waar boeren, burgers en beesten veel dichter op elkaar zitten dan in de rest van de EU.Van verschillende kanten wordt bepleit om althans een deel van het EU-landbouwbudget te gebruiken om producenten te belonen voor hun bijdrage aan ‘goede doelen’, zoals biodiversiteit, dierenwelzijn en landschapskwaliteit. Dat lijkt me juist, want vanuit de markt worden zulke prestaties nauwelijks beloond, met als gevolg dat de genoemde waarden meer en meer in het gedrang komen door de scherpe concurrentie binnen de voedselproductie.PuntensystemenBij ‘duurzaamheidspremies’ moet er een duidelijk en controleerbaar verband zijn tussen prestatie en premie. Puntensystemen, die voor een deel al bestaan, kunnen daarbij dienstig zijn. Omdat zowel de omstandigheden, als de ‘normen en waarden’ per land verschillen, zullen doeleinden en criteria in belangrijke mate nationaal moeten worden ingevuld. Uiteraard binnen duidelijke EU-kaders om concurrentieverstoring zoveel mogelijk te voorkomen. Veel agrariërs zullen zulke premies beschouwen als een sigaar uit eigen doos, maar dat is beter dan helemaal geen sigaar.Een nationale bijdrage in de financiering ligt voor de hand. Gezien de opvattingen binnen de Tweede Kamer zou dat geen probleem moeten zijn, al heeft onze volksvertegenwoordiging vaak de neiging om de rekening van allerlei mooie plannen grotendeels bij de boer neer te leggen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de voorgestelde wettelijke verplichting tot weidegang. Een gerichte premie voor dat doel zou verre de voorkeur verdienen. Dan betaalt de samenleving – c.q. de belastingbetaler – mee aan de veehouderij die ze graag ziet.