‘Pijn zit in hoogte én duur van varkensprijs’

Door de hoge varkensprijs komen Europese vleesverwerkers in de knel. Ze roepen andere ketenpartijen, met name de afnemers, op hun verantwoordelijkheid te nemen.Volgens VNV-secretaris Richard van der Kruijk is het goed dat ketenpartners in unieke marktsituaties oog hebben voor elkaars belangen, zowel bij hoge als lage varkensprijzen.De sterk gestegen Chinese vraag naar varkensvlees zorgt wereldwijd voor hoge varkensprijzen. De ‘grondstofprijzen’ voor de verwerkende industrie gaan daarmee ook omhoog. Half april was dit voor de Europese koepelorganisatie van vleesverwerkende bedrijven, Clitravi, aanleiding om de noodklok te luiden. De organisatie riep alle partijen in de keten op te zoeken naar oplossingen. Onlangs herhaalde de organisatie opnieuw deze noodkreet. Richard van der Kruijk is algemeen secretaris van de Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie (VNV), die ons land daarin vertegenwoordigt. Richard van der Kruijk (53) is Algemeen secretaris van de Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie. - Foto: Roel Dijksta Waarom luidt Clitravi opnieuw de noodklok?“Prijzen gaan op en neer. De primaire sector heeft het liefst een zo hoog mogelijke varkensprijs en de retail wil het varkensvlees voor een zo lage prijs in de winkel hebben liggen. De Europese vleeswarenbedrijven zitten als vleesverwerkers midden in dat krachtenveld. Onze oproep dit voorjaar was erop gericht om dat duidelijk te maken en om met elkaar in gesprek te komen. Omdat de verwachting is dat de huidige marktsituatie wel 1,5 jaar kan aanhouden, hebben we binnen Clitravi geëvalueerd hoe die gesprekken lopen. De conclusie was dat er Europees gezien nog wat extra druk nodig was.”De grote retailorganisaties en ook bedrijven in de foodservice zijn bereid om mee te denkenEen half jaar geleden versterkte de VNV die Europese oproep met een eigen verklaring. Waarom nu niet?“In andere Europese landen vinden gesprekken soms niet plaats of leiden tot niets. In ons land is dat gelukkig wel het geval, omdat we gewend zijn om meer in marktconcepten met ketenpartners te werken en het keten-denken niet vreemd is. Hier wordt die handschoen dus wel naar behoren opgepakt. Het overleg vindt plaats en ook aan de afzetkant vinden we een luisterend oor. De Nederlandse vleeswarensector is niet sterk exporterend, maar vooral op het gebruik in eigen land gericht. De Nederlandse afzetmarkt is, anders dan in sommige andere Europese landen, sterk geconsolideerd. De grote retailorganisaties en ook bedrijven in de foodservice zijn bereid om mee te denken. Dat is echter niet overal in Europa het geval. Dus waar Europees gezien noodzaak was om de noodkreet te herhalen, is dat in ons land niet het geval. Daarom hebben we niet ook nog een eigen verklaring uitgebracht.” Waar zit nu de pijn?“Die zit in zowel in de hoogte van de varkensprijs als in de duur ervan. Door de AVP in Azië die zich verder uitbreidt, zijn onze grondstofprijzen extreem verhoogd. Dit is een unieke situatie: een onverwacht grote vraag uit een kapitaalkrachtig land als gevolg van een dierziekte. Dit is niet iets dat onder het gewone ondernemersrisico valt. Bovendien is er geen perspectief dat dit op korte termijn herstelt. Als deze hoge prijzen niet in redelijkheid in de keten verdisconteerd worden, komen vleeswarenbedrijven in de knel. Het merendeel van de Europese vleeswarenbedrijven zijn ambachtelijk en kleinschalig vergeleken met de andere marktpartijen.”Boeren zijn er niet bij gebaat als consumenten kiezen voor andere producten dan voor vleeswaren door de hoge prijs, zo vindt de VNV. - Foto: ANPIs het niet een kwestie van u instellen op een hoger niveau?“Op prijsniveau en marktdynamiek heb je maar beperkte invloed. Je moet voorkomen dat de consumptie verschuift. Dat kan binnen het vleessegment zijn, maar ook ten opzichte van andere productgroepen. Als consumenten vleeswaren verruilen voor bijvoorbeeld kaas, jam of snacks, schaadt dat de sector in zijn geheel. Dus hoewel ik de behoefte aan een hoge varkensprijs vanuit de primaire sector begrijp, is het op termijn ook nadelig voor de Europese varkenshouders als er straks minder vleeswaren worden verkocht.”Clivatri geeft een appèl. Wat verwacht u van de Europese Commissie?“Het is een oproep aan alle partijen in de keten om hun verantwoordelijkheid te nemen. We vragen de EU dat te ondersteunen waar dat mogelijk is, tot de situatie weer genormaliseerd is.” De boer is er ook niet bij gebaat als de sector afnemers en consumenten verliestBoeren reageren; ‘Laat ze het maar eens voelen. Normaal knijpen ze ons uit met veel te lage prijzen en door steeds maar uit te wijken naar de goedkoopste.’ Wat vindt u daarvan?“Ik begrijp dat boeren belang hebben bij deze prijssetting en ik begrijp ook de emotie achter de opmerking. Maar ook zij moeten wel realistisch naar de situatie kijken. Als de markt zijn reguliere beloop heeft, zul je van ons ook een dergelijke oproep niet horen. Dit is echter wel een unieke situatie. Een situatie die niet alleen nu speelt, maar ook invloed kan hebben op termijn. Als de markt weer is genormaliseerd, dan is het goed dat er ook dan bedrijven zijn, zoals de Europese vleeswarenindustrie, die je producten willen afnemen. De boer is er ook niet bij gebaat als de sector afnemers en consumenten verliest.”En als het ooit andersom is? Zet u zich ook bij lage varkensprijzen in voor eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten in de keten?“Als er sprake is van een unieke situatie waardoor de positie van de primaire producent geschaad wordt, dan hebben ze aan ons ook een partner om het gesprek mee te voeren. De dynamiek in de markt en de positie van de Europese vleeswarenindustrie als schakel in de keten zijn daarbij wel van invloed op de mogelijkheden. Wij kunnen ook niet zonder boeren. We zijn geen stapeltje losse schakels, maar een keten. Elke schakel heeft daarin zijn eigen dynamiek, maar die staat niet los van de andere schakels.”