‘Pensioen in de stal?’

Te vaak blijft na bedrijfsbeëindiging niets over van het levenswerk van hardwerkende boeren, schrijft columnist Erwin van de Wolfshaar.Elke ondernemer is dagelijks bezig met het optimaliseren van zijn bedrijf. Continu wordt gezocht naar verbeterpunten of zaken die nog niet perfect lopen, om zo de technische cijfers te verbeteren. Ook de financiële cijfers zijn steeds vaker goed in beeld en worden maandelijks of per kwartaal geanalyseerd. Dit zijn veelal zaken die op de korte termijn aan te pakken zijn of na overleg met een dierenarts of voervoorlichter te verbeteren zijn. ‘Minder boeren hebben doordacht plan voor lange termijn’Voor de lange termijn hebben veel minder ondernemers een goed doordacht plan. Vaak is er wel een soort van plan in de gedachten van de ondernemer en weet hij ook wel waar hij de komende 3 tot 5 jaar naar toe wil, maar voor de lange termijn zijn er zelden plannen. Maar volgens mij moet je je ten alle tijden als ondernemer de vraag stellen: is mijn bedrijf wel verkoopbaar en wat blijft er over als ik stop?‘Volgens mij moet je je te allen tijde als ondernemer de vraag stellen: is mijn bedrijf wel verkoopbaar en wat blijft er over als ik stop?’Boeren dachten vroeger: pensioen zit wel in bedrijfIn het verleden is men er vaak van uitgegaan dat het pensioen wel in het bedrijf zou zitten. Door deze inschatting zijn vele boeren van een koude kermis thuis gekomen. Ze werkten 40, soms 50 jaar lang hard op de boerderij met de veronderstelling dat het bedrijf bij het pensioen nog een hoop waard zou zijn. Die tijd lijkt voorbij. Verouderde locaties hebben feitelijk een negatieve waarde, omdat de potentiële kopers vaak grootschalige plannen hebben en bestaande bedrijfsgebouwen moeten slopen om te kunnen bouwen.Boeren werkten 40, soms 50 jaar lang hard met de veronderstelling dat het bedrijf bij het pensioen nog een hoop waard zou zijn. Die tijd lijkt voorbij. Verouderde locaties hebben feitelijk een negatieve waarde, omdat potentiële kopers vaak grootschalige plannen hebben en bestaande bedrijfsgebouwen moeten slopen om te kunnen bouwen.Hoe stel je dan je pensioen veilig?Hoe moeten we dan ons pensioen veilig stellen? De situaties, waarbij alle stallen volledig afgeschreven zijn en er nog een mooi bedrag op de bankrekening staat om na je 67ste nog van te leven, zijn er immers niet in overvloed. Veel bedrijven zitten er tussenin: een gemiddelde bedrijfsomvang met een ondernemer die nog zeker 10 jaar mee moet. Op dat moment moet er een heel duidelijk plan gemaakt worden van waar het bedrijf met het pensioen moet staan. Niks doen, 10 jaar werken en dan maar hopen dat het goed komt, is in ieder geval geen oplossing. ‘Adviseurs en vooral banken moeten meer meedenken’Ik vind dat accountants, adviseurs en vooral de banken hier meer in moeten meedenken. Zelfs als er geen opvolging is en de ondernemer nog maar enkele jaren te gaan heeft, moet er ruimte zijn om te investeren om het bedrijf verkoopbaar te houden. De oplossingen zijn natuurlijk niet gemakkelijk en variëren per specifieke situatie. Zelfs als er al bedrijfsopvolging geregeld is, moet men niet stil gaan zitten. Links of rechtsom moet er een plan zijn, hoe het bedrijf ervoor staat en wat de beste verkoop- of toekomstoplossing is. Het besef van de gevaren is er in ieder geval veel te weinig. Ik zie te veel gevallen waarbij na bedrijfsbeëindiging niets is overgebleven van het levenswerk van hardwerkende boeren. Dat mag toch eigenlijk niet gebeuren …Het besef van de gevaren is er in ieder geval veel te weinig. Ik zie te veel gevallen waarbij na bedrijfsbeëindiging niets is overgebleven van het levenswerk van hardwerkende boeren.