‘Pas op met uien’

Corona of niet, verdere intensivering brengt akkerbouw niet verder.Het wordt nog maar niet duidelijk waaraan de fritesfabrieken behoefte hebben: meer aardappelen van oogst 2021 om de alsmaar groeiende verwerkingscapaciteit maximaal te kunnen benutten? Evenveel aardappelen als normaal? Of juist mínder dan normaal, doordat de door corona ingezakte vraag maar niet terug op het oude niveau wil komen? Fabrieken weet het ook nietDat de fabrieken de oproep van de telersorganisatie NEPG om minder aardappelen te zetten niet duidelijk onderschrijven, betekent niet vanzelfsprekend dat ze een spoedig herstel zien van de vraag. De fabrieken weten het ook niet. Want ondanks dat vaccinatie nu wereldwijd op gang komt, staat allerminst vast wanneer het sein brand meester gegeven kan worden. Onzekerheid akkerbouwerOok de akkerbouwer zit in onzekerheid. Wat is nu de juiste strategie, het vaste aandeel aardappelen in bouwplan zetten en hopen op zoveel mogelijk afzet tegen een kostendekkende prijs? Of wat anders voor aardappelen in de plaats? En wat dan? Voor wintertarwe en graszaad is het te laat. Zomergraan of bijvoorbeeld éénjarig Westerwoldsraaigras zouden nog kunnen, maar saldotechnisch zijn dat geen favorieten.Uien?Uien dan? Kijk je naar wat telers nu rond de jaarwisseling aan uien in de schuur hebben liggen en naar de afzet, dan lijkt dat nog niet zo’n gek alternatief. Uit het artikel van collega Petra Vos komt voor groeiseizoen 2020 een beeld naar voren van uiteindelijk een alleszins redelijk teeltresultaat, gevolgd door ook nog degelijke prijzen.Niet vanzelfsprekend verstandigAlleen staat daarmee niet vanzelfsprekend vast dat een vlucht in de zaaiuien een verstandige is. Om meerdere redenen niet. Op de klei loopt de uienteelt qua bodemgebonden ziekten tegen een grens aan. Dat is een nogal absolute grens; ga je er overheen, dan is het klaar met de uienteelt. Verder is de uienteelt nogal chemie-afhankelijk; de teneur is dat middelen schaarser en duurder worden.Onkruidvrij telen lastigOp het zand zijn er qua bodemgezondheid nog wel meer mogelijkheden voor uitbreiding, want nog meer maagdelijke grond. Al is het ook hier oppassen geblazen. Een onkruidvrij gewas uien telen is op de klei vaak al lastig, voor het zand geldt dat helemaal. ‘Gaatjesvuller’Tot slot is het voor de nieuwkomers goed om er rekening mee te houden dat een kostendekkende prijs voor de dure uienteelt niet vanzelfsprekend is. Dat de Nederlandse uienhandel de ‘gaatjesvuller’ van de wereld is, betekent dat er soms ruimte is voor veel uien en soms voor bijna geen. In het laatste geval rest de vergister. Vergeet niet dat ook in Noord-Frankrijk wordt gekeken naar uienteelt. Samengevat: laat de coronapandemie gauw ingedamd zijn. En: op termijn brengt verdere intensivering de Nederlandse akkerbouwer niet verder.