‘Overmatige verrijking door de overheid bij pacht’

De Belastingdienst heeft de normwaarden voor de waardering van verpachte gronden in box 3 verhoogd. Bij langdurig verpachte grond ging het van 50 naar 60%. Dit heeft voor particuliere eigenaren vergaande gevolgen. De overheid hanteert de redelijkheidstoets niet.Bij het Belastingplan 2016 werd gesteld dat de vermogensrendementsheffing in box 3 met ingang van 1 januari 2017 zou worden herzien, zodat deze beter aansluit bij de rendementen die door belastingbetalers in voorafgaande jaren gemiddeld zijn betaald.Het tegendeel is waar. Voor particuliere grondbezitters is het alleen maar slechter geworden. Over het fictieve rendement moet 30% worden berekend. Bij eigenaren van een flink areaal regulier verpachte grond, betekent dit al snel dat ze op een heffing uitkomen van 1,614% over de belastbare waarde van de grond, in plaats van de 1,2% van voorheen. Bovendien is die belastbare waarde verhoogd met 10% naar 60%. Als derde meevaller voor de Belastingdienst is er de sterk gestegen grondprijs in de afgelopen jaren. Grondeigenaren zijn geen mensen die gele hesjes aantrekkenDan wordt door een paar mensen in het land meteen geroepen: daardoor is het indirecte rendement enorm gestegen. Dat is waar, maar grondeigenaren willen over het algemeen niet verkopen. Bovendien kunnen grondprijzen ook weer dalen. Grondeigenaren zijn geen mensen die gele hesjes aantrekken, maar het minste dat verwacht mag worden is dat de overheid de werking van deze wetgeving aan het redelijkheidsbeginsel toetst en zich niet alleen laat verleiden tot het bijeenschrapen van andermans gelden, ofwel: ordinaire diefstal. Rapport van Wageningen URHoe is dit zover gekomen? In opdracht van de Belastingdienst is in 2017 door Wageningen UR het rapport Waardering verpachte landbouwgrond opgesteld. Daarin is genoemd dat deskundigen van mening zijn dat verpachte gronden over het algemeen voor 60% van de vrije waarde worden verkocht. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, vooral bij pachters die tegen het eind van hun loopbaan zijn gekomen en toch afnemen tegen een verpachte waarde, waarbij zelfs wel 80% wordt toegepast. Dan kom je uiteindelijk op een gemiddelde van 71%, waarvan in dat rapport melding wordt gemaakt. De Belastingdienst heeft hier dankbaar gebruik van gemaakt en het percentage verhoogd.Meer belasting betalen dan als inkomen wordt ontvangen, is onfatsoenlijkKamervragen nog zonder effectNagelaten is te beoordelen wat het gevolg is van die verhoging. Zie hiervoor mijn eerdere artikel van 5 juni 2018 in Boerderij Vandaag: ‘Evenwichtig systeem in belang van pachter en verpachter’.Dat heeft geleid tot vragen in de Tweede Kamer van het CDA, helaas tot nu toe nog zonder een redelijke oplossing. Het probleem zal zijn dat als bij Financiën geld wordt afgesnoept, die moet worden gecompenseerd bij Landbouw. Dan blijven we in een kringetje ronddraaien en gaat de overheid vrolijk verder met overmatige verrijking ten laste van de particuliere grondeigenaar. Belasting betalen moet, maar meer betalen dan als inkomen wordt ontvangen, is onfatsoenlijk. Geld meebrengenHet directe gevolg van de wijziging zal zijn dat diverse particuliere grondeigenaren geld moeten meebrengen om pachters aan het werk te houden. Rekenwerk leert dat overal in het land de belasting hoger wordt dan de pachtnorm. Dan is de lol snel over en gaan particuliere eigenaren overwegen hun grond te verkopen. Zo dreigt het instituut pacht steeds verder in verval te raken, wat in strijd is met de uitkomsten van een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer waaraan ik mocht deelnemen. Daarbij waren alle deelnemers unaniem van mening dat het bestaan van pacht als financieringsinstrument van groot belang is voor de landbouw.Pacht als financieringsinstrument zal verdwijnenBij de huidige pachtnormensystematiek, gebaseerd op het inkomen van de landbouwer, zal dit vrees ik structureel worden. Pacht zal dan als financieringsinstrument voor de landbouw verdwijnen en daar is niemand mee geholpen. De werking van box 3 vermogensrendementsheffing is niet los te koppelen van de werking van de huidige pachtnormensystematiek. Ik zou wel eens willen weten wat de belastingrechter ervan zou vinden als particuliere eigenaren bij hun belastingaangifte veel lagere waarden aanhouden dan de geldende normwaarde. Dan zal toch naar mijn mening de redelijkheidstoets gehanteerd worden. Het blijft al 6 jaar angstvallig stil in Den HaagWederom het verzoek aan de politiek hier nog eens kritisch naar te kijken en tot meer voor iedereen aanvaardbare regelgevingen te komen. Bovendien blijf ik benieuwd naar een voorstel van de minister van Landbouw om eindelijk eens wat aan de pachtregels en de pachtnormensystematiek te gaan doen. Het werkveld vraagt daar al 6 jaar om. Ondanks allerlei toezeggingen vanuit Den Haag blijft het hierover angstvallig stil.