Open brief aan Geert Wilders

Ontwikkelingshulp werkt wél, zeker in kleinschalige projecten.Beste Geert,
Eén van de twistpunten bij de formatie is hoeveel er op ontwikkelingssamenwerking bezuinigd moet worden en daar heb jij ‘vrij’ rigoureuze ideeën over. Voor jou is het: weg ermee! Maar misschien dat we ons toch te vaak laten afleiden door de misstanden in ontwikkelingssamenwerking, de te royale salarissen voor de ontwikkelingsbaasjes, die ook wel ‘lords of poverty’ worden genoemd, en de moeilijkheden om te kijken of het geld wel goed terechtkomt. Daardoor horen we onvoldoende wat ontwikkelingshulp voor mensen gedaan heeft.NaastenliefdeEén van de leidmotieven van de joods-christelijke cultuur, die je nastreeft, is naastenliefde. Weet je nog van die twee hemden en er daarvan eentje weggeven? Ook nog het aluminiumfolie van de melkflessen en chocoladerepen gespaard ‘voor de negers’, zoals ik vroeger als kind deed? Ik snapte toen alleen niet wat ze daarmee moesten. Het was waarschijnlijk de eerste recycling en dan nog wel missionair! De vraag is hoe ver onze naastenliefde moet gaan in omvang, doelgroep en ook geografisch gezien: is die 0,7 procent van bruto nationaal product genoeg, moet het ophouden bij de landsgrenzen, is het voor ‘eigen volk’ alleen of mogen anderen er ook in delen?Houd het simpel en overzichtelijkIn de meeste ontwikkelingshulpprogramma’s is het de bedoeling dat mensen met een beetje hulp zelf hun leven weer op de rails krijgen. Een goed voorbeeld van die filosofie kwam ik recent tegen in Oeganda. Daar helpen organisaties arme mensen aan een drachtige vaars. Maar dat gaat niet zo maar. Ze moeten voergras en –bomen aanplanten, een simpel stalletje bouwen, trainingen volgen in hoe voor die koe te zorgen en een contract tekenen waarin ze beloven het eerste vaarskalf door te geven aan een andere boer in het dorp, die ook nog geen koe heeft. Als de koe er dan is, gaat de mest op de bananen en het voergras. De melk die niet binnen de familie gebruikt wordt, wordt verkocht aan buren of handelaren.Eindelijk vet op de bottenOp bezoek bij zo’n Oegandese boerin vroeg ik wat er in haar leven veranderd was na de komst van de koe. Ze lachte en stak haar armen omhoog en schudde ze. Het was haar manier om me te vertellen dat ze nu genoeg te eten heeft en wat meer vlees en vet op haar botten. De kinderen kunnen naar school van het melkgeld en zijn gezonder, omdat ze melk drinken. De bananen doen het goed op de organische mest. Ze zou graag ook een biogas-tank willen hebben, want dan hoeft ze geen brandhout meer te zoeken om te koken. Ze had het contractuele kalf al doorgegeven en er lag al weer een vaarskalfje in het stalletje. Dat is gebouwd op de groei en met het warme klimaat in gedachten. De boerin denkt een tweede koe te kunnen houden. Het hebben van een melkkoe geeft aanzien in de gemeenschap, de kinderen hebben een beter dieet en gaan van dat beetje extra geld naar school. Me dunkt dat die €250 voor het stalletje en €750 voor de koe hun nut gehad hebben.Kleinschalig werktDit soort ontwikkelingshulp creëert onafhankelijkheid en hoop voor een betere toekomst, heeft ‘spin off’ en is tastbaar. Ik geloof dat er in Nederland veel meer geld aan mensen wordt uitgedeeld, waarbij niet zulke duidelijke doelen worden gesteld om mensen onafhankelijk te maken. Misschien kunnen die instellingen nog wat leren van de ontwikkelingssamenwerking? Dus Geert: goed om kritisch te blijven, maar ik ben het er niet mee eens dat je kritiekloos ontwikkelingssamenwerking wilt afschaffen!