Er was een duidelijk taakverdeling: de mannen maaiden en de vrouwen bonden de stengels bij elkaar. De lange broeken, lange mouwen, stevige schort en hoofddoek zorgden niet alleen dat men niet verbrandde, het beschermde ook tegen de scherpe kantjes van kaf en afgesneden stengels. - Foto: Misset BoerenlevenAchtergrond

Oogst in 1946: krakende ruggen en een blakerende zon

De mannen maaiden, de vrouwen bonden de stengels bijeen. Zwaar werk maar na afloop was er vaak een borrel op de goede afloop.

Lange broeken, lange mouwen, stevige schorten en een hoofddoek omgeknoopt, zo was de kleding tijdens de graanoogst. Het beschermde niet alleen tegen de felle zon maar ook tegen de scherpe kantjes van kaf en afgesneden stengels.

De rollen waren duidelijk verdeeld: de mannen maaiden, de vrouwen bonden de stengels bij elkaar tot schoven en zetten ze rechtop tegen elkaar om verder te drogen. Afhankelijk van de streek vormden zes tot acht van die schoven tegen elkaar een garst of een schelf.

Geen tijd om te klagen en zeuren

De foto is gemaakt in 1946, toen was de zelfbinder al aan een niet te stuiten opmars begonnen. Handmatig maaien en binden behoorde al tot een uitstervend werk en met reden: het was enorm arbeidsintensief en wie de mensen op de foto bezig ziet, voelt zelf bijna de pijnlijk krakende onderrug. Maar met klagen en zeuren kwam het werk niet af, dus men zette zich ertoe.

Een goede bindster kon twee maaiers bijhouden. Met één arm een bos stengels oppakken, paar stengels bij wijze van touwtje eromheen binden, bos neerleggen en weer door. De ergste rugpijn was te voorkomen door tussendoor juist niet rechtop te gaan staan om de rug te strekken. Het overeind zetten van al die bossen was een handigheidje: oppakken en met de voet rechtop schuiven.

Op de foto is goed te zien dat het graan nog van een langstengelig ras is hoewel de gemiddelde stengellengte wel al jaren afnam. Rond 1950 was een lengte van 1,20 meter helemaal niet ongewoon maar selectie op steeds meer en zwaardere korrels, noopten tot een kortere halm om legeren te voorkomen.

Het handmatig bij elkaar binden van graan wordt niet veel meer gedaan. Toch zijn er mensen die de kunst van het graanbinden nog onder de knie hebben.

In de rubriek Zo ging het toen gaan we terug in de tijd. Boerderij bestaat al meer dan 100 jaar en aan de hand van foto's uit het archief kijken we naar de agrarische sector in de vorige eeuw. Benieuwd naar meer historie? Check het dossier Zo ging het toen.

Beheer
WP Admin