Onzichtbare gevaren in het voersysteem

Op een varkensbedrijf zijn er veel onzichtbare gevaren. Voer is gezien de bederfelijkheid en blootstelling aan vocht en hoge temperaturen altijd een risico. Plaatsen binnen het totale voersysteem met vervuiling of aankoeken zijn een bron van schimmels en hun gifstoffen (mycotoxines). “Het is soms de oorzaak van problemen”, aldus Paul Verhoeven, consultant/hygiëne-expert bij dierenartsenpraktijk AdVee. “Het lastige is dat het gesloten systemen zijn. Pas het als het mis gaat wordt tot actie overgegaan.” Wat niet meehelpt, is dat schimmels vaak pas zichtbaar zijn bij meer dan een miljoen kolonievormende eenheden (KVE) per gram. Echter, bij 10.000 KVE kunnen de toxines al problemen veroorzaken. Voor de varkenshouderij zijn er een handjevol mycotoxines bekend die tot problemen kunnen leiden (zie kader).

De kans om via een vervuiling in het voersysteem een vergiftiging op te lopen is gering. Mycotoxines zijn namelijk pas schadelijk als ze een lange tijd boven een bepaald niveau worden opgenomen. En mochten de varkens toch beschimmeld voer eten, dan is het meestal eenmalig. Maar vervuild en aangetast voer is zeker niet onschuldig. Door opeenstapeling van toxines kunnen varkens toch ziek worden. De typische verschijnselen die bij een vergiftiging horen, zijn dan niet te zien maar de verschillende toxines plegen wel een aanslag op de weerstand. Andere, secundaire kiemen slaan vervolgens toe en maken het varken ziek. Verder kan de voeropname van de varkens dalen bij muf voer met een afwijkend geur.