NVM: stikstofimpasse remt verkoop grond en boerderijen

Door de stikstofproblematiek zijn er vorig jaar minder veehouderijen en andere agrarische vastgoedobjecten verkocht.Volgens de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) drukte onder meer de onzekerheid over de nieuwe stikstofaanpak op de markt. Afgelopen jaar werden 10% minder veebedrijven te koop gezet (145) en uiteindelijk 15% minder verkocht (90) ten opzichte van 2018 (respectievelijk 161 en 106 veehouderijen). Dat was met name het geval in de varkenshouderij en in mindere mate in de melkveehouderij. Ook (kleinere) boerderijen in de glastuinbouw werden minder verkocht, terwijl de vraagprijs daarvan met 25% steeg tot gemiddeld € 1.062.500.Hogere grondprijzenBehalve met stikstofuitdagingen kampte de agrarische vastgoedbranche met hogere grondprijzen en meer leegstand. De gemiddelde agrarische grondprijs steeg met 1,6% naar € 61.900 per hectare. De prijs voor een hectare bouwland steeg het hardste: ruim 3,3% tot € 71.200. Grasland bleef nagenoeg stabiel in vergelijking met 2018 en 2017, rond € 56.500. Daarmee neemt het verschil tussen beide verder toe. De graslandprijs staat vooral onder druk door de verslechterde winstgevendheid van melkveebedrijven. De verwachting van het NVM is dat de prijs van grasland verder onder druk komt te staan door meer stoppende melkveehouders, en dus meer aanbod van grasland.Leegstand neemt toeDe leegstand nam toe omdat het aantal ondernemers in de agrarische sector sterk krimpt onder invloed van schaalvergrotingen en milieumaatregelen, aldus de makelaars. Zij verwachten tot 2030 zo’n 50 miljoen m2 vrije opstallen, waarvan de helft wordt gesloopt. “De leegstand biedt kansen om boerderijen om te toveren tot bijvoorbeeld een bed & breakfast of een landschapsbegraafplaats”, oppert de NVM. Ook worden leegstaande boerderijen gesloopt, waarna de grond verkocht wordt als bouwkavel voor bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen. Een puzzel van saneringsmogelijkheden met elk hun eigen voorwaarden waaruit de boer kan kiezen.Effect coronavirusDe makelaars vinden het nog te vroeg om de effecten van het nieuwe coronavirus op agrarisch vastgoed in te schatten. “De kwetsbaarheid zit vooral in het feit dat de Nederlandse land- en tuinbouw sterk export-georiënteerd is en die vraag valt in belangrijke mate weg. Dit zien we bijvoorbeeld in de sierteeltsector”, aldus Agrarisch NVM-makelaar Ard Klijsen. Verder merkt de makelaarsvereniging dat het aantal bezichtigingen door de pandemie sterk terugloopt.