Nu nog het verdienmodel bij de kringloop

Welke ambities een minister ook heeft, en hoe de kringlopen ook gesloten kunnen of moeten worden, uiteindelijk staat of valt het plan bij de portemonnee van de boer en tuinder.Landbouwminister Carola Schouten is zich daarvan bewust. De boer moet de prijs krijgen die hij verdient. Als de boer eisen krijgt opgelegd van de maatschappij, dan zal de consument daaraan mee moeten betalen, legde ze uit bij de presentatie van haar realisatieplan bij de kringloopvisie.De realiteit is dat weinig boeren een serieuze meerprijs krijgenJaco Geurts - Foto: Roel DijkstraEerlijke boterham verdienenIn een eerste reactie op het plan van de minister zegt CDA-landbouwwoordvoerder Jaco Geurts dat voor het CDA voorop staat dat boeren een eerlijke boterham moeten verdienen. “Zonder een eerlijke boterham kunnen ze niet verder investeren in kringlooplandbouw.” SGP‘er Roelof Bisschop sluit zich daarbij aan: “Goed dat de minister een gezond verdienmodel vooropstelt. Zoals de SGP al vaker heeft gezegd: hoe kun je groen zijn als je rood staat? Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat boeren voor het keurmerk PlanetProof kosten maken. De realiteit is dat weinig boeren een serieuze meerprijs krijgen. Zo komen we er niet. Goed dat de minister hier slagen in wil maken.”Boeren staan vooraanNederlandse boeren staan vooraan in de wereld op gebied van duurzaamheid, zegt Jaco Geurts, “Maar hun marges zijn te laag. Marktmacht van grote inkopers en retailers moet worden aangepakt door handhaving bij oneerlijke handelspraktijken. Alleen door een eerlijkere verdeling in de keten, kan de ontwikkeling naar kringlooplandbouw verder worden gestimuleerd.”Bisschop wijst op de gevolgen van stapeling van maatregelen, en tegenstrijdige maatregelen. Hij suggereert om een tweesporenbeleid in te zetten. Eén spoor gericht op ondernemende boeren die ruimte krijgen met afrekenbare doelstellingen, en meer controles; een ander spoor voor boeren “zonder al te veel sores en uitzoekwerk” met duidelijke begrenzingen, eenvoudig beleid en minder ruimte.Esther Ouwehand - Foto: Roel Dijkstra‘Minister moet lef tonen’Den Haag – Een minister met lef pakt nu door, zegt Esther Ouwehand, landbouwwoordvoerder voor de Partij voor de Dieren. Zij reageert op het realisatieplan bij de kringloopvisie van landbouwminister Carola Schouten. De minister toont geen lef, vindt de meest kritische landbouwwoordvoerder in de Tweede Kamer, die eerder deze maand een motie van wantrouwen tegen Schouten indiende. Ouwehand mist in het plan van de minister niet alleen maatregelen om de omvang van de veestapel te beteugelen.
Ouwehand hoort al sinds het tweede paarse kabinet (VVD-PvdA-D66) dat de landbouw tegen de grenzen aan loopt. Toenmalig ministers beloofden dat de Nederlandse landbouw in 2010 geen milieuproblemen meer zou veroorzaken en geen risico’s voor de volksgezondheid; Gerda Verburg (CDA) zei later dat de Nederlandse landbouw in kringlopen zou gaan werken.
Ondertussen ziet Ouwehand het ene probleem op het andere stapelen, met het uit de hand lopen van de fosfaatproductie in de melkveehouderij en het vastlopen van het stikstofbeleid als pregnante voorbeelden. “De landbouw zit al twintig jaar te wachten op een minister met lef”, zegt ze. “Ondertussen speelt ze mooi weer tegenover de boeren en luistert ze naar LTO Nederland.”
Maar deze minister komt wel met een visie. Verdient ze dan niet ergens nog credits? Haar voorgangers kwamen niet met zo’n visie.
“Nou nee. Wat is erger: zeggen dat je iets doet, maar het niet doen; of beide niet doen? Van Aartsen was ook al kritisch over de landbouw. Deze minister schrijft het wel op, maar handelt er niet naar. Ik vind dat schandalig. Volgens mij zijn de boeren dat ook spuugzat. Zij willen duidelijkheid.”
Wat kan de minister nu concreet doen in uw visie?
“Ze kan niet langer mooi weer spelen tegenover de boeren. We zitten nu midden in een discussie over een handelsakkoord met Zuid-Amerikaanse landen, de Mercosur. Moeten we goedkope landbouwproducten uit Brazilië binnenlaten, die worden bespoten met middelen die hier al lang verboden zijn? Dat is toch geen kringloop. En dat alles om de Duitse auto-industrie toegang te geven tot Zuid-Amerika? Ik dacht het niet. De minister kan nu zeggen dat ze daar tegen is, en volgens mij kan ze in Europa ook best bondgenoten vinden voor dat standpunt. Dat is wat ze moet doen.”