Staatssecretaris Erkens wil afhankelijkheid TFA bij gewasbescherming afbouwen
De afhankelijkheid van trifluorazijnzuur-vormende gewasbeschermingsmiddelen moet worden verminderd door groenere middelen te gebruiken. Dat zegt staatssecretaris Silvio Erkens in een brief aan de Tweede Kamer.
Staatssecretaris Silvio Erkens. Foto: ANP.
Trifluorazijnzuur (TFA) is een chemische stof die in verschillende gewasbeschermingsmiddelen voorkomt. De Nederlandse toelatingsautoriteit CTGB heeft in navolging van Deens onderzoek besloten om 46 in Nederland toegelaten middelen opnieuw te beoordelen, vanwege de mogelijke onwenselijke effecten van TFA. TFA is een zogenoemde PFAS: een stof die lang in het milieu achterblijft en die mogelijk schadelijk is voor de menselijke gezondheid.
Het Europese agentschap voor chemische stoffen (Echa) heeft ondertussen TFA gedefinieerd als een stof die mogelijk schade aan het ongeboren kind kan veroorzaken en tegelijk ook de vruchtbaarheid kan aantasten (bij de mens). Dat is voor de milieugroep Pesticide Action Network aanleiding om de Europese toelatingsautoriteit op te roepen “direct in te grijpen en gewasbeschermingsmiddelen te verbieden die TFA in het milieu brengen”.
Gevolgen voor de landbouw
De herbeoordeling van TFA-vormende gewasbeschermingsmiddelen kan mogelijk grote gevolgen hebben voor de Nederlandse landbouw. Wageningen Universiteit heeft op verzoek van staatssecretaris Erkens onderzoek gedaan naar de impact van een verbod of inperking van het gebruik. Het onderzoek laat zien dat de bestrijding van ziekten en plagen in verschillende teelten nog erg afhankelijk is van TFA-vormende middelen. Het Wageningse onderzoek kijkt vooral naar de toepassing van middelen in consumptieaardappelen, sluitkool, suikerbieten, wintertarwe, wortelen en zaaiuien.
Volgens het Wageningse onderzoek zijn TFA-vormende middelen niet een-op-een te vervangen door andere middelen of maatregelen. “Een duurzame beheersing vraagt om een voldoende breed middelenpakket én om systeemaanpassingen, inclusief bouwplanmaatregelen, rassenkeuze en preventieve strategieën”, aldus het Wageningse onderzoek.
Erkens heeft met de plantaardige sectoren overlegd over de situatie. Hij wil dat in het convenant gewasbeschermingsmiddelen, dat onderdeel moet uitmaken van het landbouwpakket dat het kabinet voor de zomer op tafel legt, afspraken worden gemaakt om de afhankelijkheid van middelen met TFA te verminderen. Hij denkt daarbij aan groene niet chemische alternatieven en de ontwikkeling van weerbare rassen.
Hogere boetes
De boetes voor illegaal gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zullen fors omhoog gaan. Erkens ziet dat er sprake is van bewuste overtredingen, waarbij de eventuele boete op de koop wordt toegenomen. “We geven de sector op dit moment veel vertrouwen om de voorschriften uit eigen beweging na te leven, hier wordt echter niet altijd zorgvuldig mee omgegaan”, schrijft Erkens aan de Tweede Kamer. “Bewuste overtredingen verdienen hogere boetes. Daarom ben ik voornemens de boetebedragen fors te verhogen.” Aan de andere kant vindt hij dat toezichthouders bij geringe overtredingen of oprechte vergissingen coulance moeten kunnen toepassen.
