‘Nieuwe pachtregels moeten werkbaar worden’

De ideeën voor een nieuw pachtbeleid die minister Schouten heeft gepresenteerd, oogsten lof. Maar Jan Willemink plaatst kanttekeningen. Probeer bijvoorbeeld de bodemkwaliteit niet te regelen via pachtbeleid, is zijn advies.De minister heeft het voortouw genomen om tot nieuwe pachtregels te komen. Dat is positief. Zij heeft gezocht naar compromissen door alle partijen wat toe te delen. Tijdens de commissievergadering in de Tweede Kamer op 27 maart schalde de loftrompet voor haar. Ik wil wat kanttekeningen plaatsen en ben gereserveerd.Inhoud op hoofdlijnenDe inhoud van de brief is op hoofdlijnen en moet nader uitgewerkt worden. Er ontbreken een paar belangrijke onderdelen van de pachtregels en bovendien wil ik toch enige positieve kritiek aandragen in het belang van het verkrijgen van een werkbaar nieuw systeem.Wijzigingen pachtnormensystematiekIn haar brief heeft de minister vrijwel niets aangegeven over een eventuele wijziging van de huidige pachtnormensystematiek, behalve dan het tegengaan van de fluctuaties. Dat laatste is 1 element, maar de regionormen in relatie tot de werking van box 3 van de inkomstenbelasting voor particulieren is belangrijk om een areaal reguliere verpachtingen in stand te kunnen houden.Als basis gelden daarvoor vaak de pachtnormen van 1992, terwijl we in 2019 leven!De berekeningsmethodiek voor oude reguliere contracten moet eenvoudiger worden. Als basis gelden daarvoor vaak de pachtnormen van 1992, terwijl we in 2019 leven!Kortlopende geliberaliseerde pachtVerpachting van glastuinbouwbedrijven zou ondergebracht moeten kunnen worden onder kortlopende geliberaliseerde pacht voor de duur van 1 jaar zonder prijstoetsing.Landbouwers hebben meer in hun mars dan alleen het land bewerkenMet een beperking van de kortlopende geliberaliseerde pacht zijn wij niet blij. Altijd hebben wij het standpunt gehuldigd dat iets wat goed werkt, je slechts moet willen verbeteren en niet afzwakken. Landbouwers hebben meer in hun mars dan alleen het land bewerken. Het zijn managers van veelal grote bedrijven en zij weten heel goed wat zij voor hun bedrijf kunnen doen. Laat daarin de markt haar werk doen.Afname bodemkwaliteitEen ander loket van de overheid heeft daarop een negatieve uitwerking. Verpachtingen bij inschrijvingen tegen torenhoge prijzen, met als gevolg afname van de kwaliteit van de bodem. Pacht is een financieringsinstrument en al 6 jaar wordt vanuit het werkveld geroepen om een goede regeling. Tijdens de commissievergadering van 27 maart werd een aantal keren aan de minister gevraagd de door haar gewenste kringlooplandbouw en de gesteldheid van de bodem daarbij te betrekken. Mijn advies is: doe dit niet.Complexe oplossingDe kwaliteit van de bodem is belangrijk. De oplossing is enorm complex en zou buiten deze discussie gehouden moeten worden. Het gedrag moet anders en er moet een goed evenwicht worden gevonden tussen de te ontvangen pachtprijs, het verdienmodel van de boer en het in stand houden van de kwaliteit van de bodem. Grondkamerdeskundigen de gesteldheid van de bodem laten beoordelen lijkt mij geen optie. Voor geliberaliseerde pachtcontracten voor de duur van 1 jaar is het goed mogelijk vooraf goede afspraken te maken tussen partijen over investeringen in het verpachte areaal.Minimaal 6 jaar?We moeten bereid zijn te zoeken naar compromissen. Wellicht is het een oplossing geliberaliseerde verpachtingen te beperken voor een periode van minimaal 6 jaar (met uitzondering van glastuinbouw) zonder verlengingsrecht en zonder prijstoetsing. Voordat niet-agrarische plannen gerealiseerd worden, gaat een aantal jaren voorbij en als op korte termijn wordt voorzien dat er een niet-agrarische bestemming komt, bestaat de mogelijkheid vooraf de Grondkamer te verzoeken om toestemming van een kortetermijnverpachting. In geval van geliberaliseerde pacht van 6 jaar of langer wordt het risico van buitensporige pachtopbrengsten kleiner dan bij 1 jaar.LoopbaanpachtVoor de mogelijkheid van geliberaliseerd verpachten voor de lange termijn (loopbaanpacht) hebben wij eerder gepleit. In het bijzonder voor de NSW-landgoederen, waar deze pachtvorm goed gebruikt kan worden in plaats van erfpacht. Niet gelukkig zijn wij dat de minister daarvoor ook een prijstoets wil hanteren. Met uitzondering van de landgoederen zullen verpachters dan overwegen te verkopen of grond in erfpacht uit te geven.Eindeloze politieke discussieTijdens de laatste commissievergadering deed Jaco Geurts (CDA) wederom een oproep aan partijen alsnog tot overeenstemming te komen voordat een nieuwe wetgeving in concept aan de Kamer zal worden gepresenteerd. Ik vrees dat dit een eindeloze politieke discussie gaat worden, waarmee geen pachter en verpachter geholpen zal zijnIk deel zijn mening. Hoewel wij vinden dat de kwaliteit van de bodem van groot belang is, vrees ik dat dit een eindeloze politieke discussie gaat worden, waarmee geen pachter en verpachter geholpen zal zijn. Zij vragen na 6 jaar om een goed werkbare regelgeving.