‘Mismatch tussen ‘bedreiger’ en ‘bedreigde”

Er is veel te doen over bedreigingen en bedreigd voelen. Wat bedreigend overkomt, is lang niet altijd zo bedoeld.Iemand bedreigen kan en mag niet. Daar zullen de meeste mensen het over eens zijn. Toch gebeurt het. De krant staat er vol van: dierenactivist bedreigt veehouder, veehouder bedreigt politieagent, politieagent bedreigt veehouder. Hier klopt iets niet. Doen al die kennelijke dreigers iets wat ze zelf eigenlijk niet goed vinden? Nee, er is iets anders aan de hand. Aantallen bedreigers en bedreigden zijn niet met elkaar in evenwicht. Wat bedreigend overkomt, is lang niet altijd zo bedoeld. Dat komt door de gevoelsfactor. En die is – vanzelfsprekend – heel subjectief. Bedreiging of deelname aan maatschappelijk debat?Als iemand in een verhitte discussie in een appgroep de opmerking maakt: ‘die figuur moeten we een lesje leren’, is dat dan een bedreiging? De persoon in kwestie kan het wel zo voelen, terwijl degene die de opmerking maakte het wellicht ziet als deelnemen aan het maatschappelijk debat. De stalbezetting in Boxtel was in de woorden van de activisten zelf een vreedzame bezetting. In boerenkring viel dat totaal anders en werd het met recht opgevat als een gewelddadige actie. Ook al was er geen rechtstreeks geweld tegen personen, als een grote groep mensen de deur forceert en binnendringt in je stal is dat toch een vorm van geweld die zeer bedreigend voelt. Meer recent deden twee ministers en een Kamerlid aangifte van bedreiging in (agrarische) social media. Ook journalisten zeggen zich bedreigd te hebben gevoeld door actieboeren. In agrarische kring klonk hiervoor weinig begrip, eerder waren er honende geluiden te horen. Veel reacties van: dit is theater, of: ze hebben het aan zichzelf te wijten.Toen een trekker de deur van het provinciehuis in Groningen forceerde, voelde dat bij een groot deel van de burgerij als een aanval op de democratie. Maar binnen de sector werd het gezien als een misschien wat onbezonnen maar wel begrijpelijke en gerechtvaardigde uiting van frustratie, niet bedoeld om iemand geweld aan te doen. Zelfde tegenstelling in het geval van de Achterhoekse Farmers Defence Force-boer die tegenover een agent met een getrokken pistool kwam te staan. Hij stapte alleen maar op de trekker, de agent vond dat bedreigend. Mismatch kan gevaarlijk zijnEen ander, wat meer abstract voorbeeld: het stikstofbeleid. Waar in bestuurlijk Nederland gesproken wordt over ‘fatsoenlijk uitkopen’, voelen betrokken veehouders zich regelrecht bedreigd, voor hen voelt het als ‘uitroken’ of ‘verjagen’ van hun erf. Ook hier nogal een mismatch in beleving tussen ‘bedreiger’ en ‘bedreigde’.Bestuurders spreken in stikstofbeleid over ‘fatsoenlijk uitkopen’, veehouders voelen zich regelrecht bedreigdDie mismatch kan gevaarlijk zijn. Een gevoelde dreiging kan voor iemand reden zijn om naar echt geweld te grijpen – uit zelfverdediging. Dan krijg je escalatie en dan heb je alleen maar verliezers. Is een gevoel bedreigd te worden terecht of niet? Wie er gelijk heeft, doet er niet alles toe. Belangrijk is te begrijpen hoe woorden kunnen uitwerken.