Met 100 zeugen de kost verdienen

De Noorse familie Grodeland kan met een goede opbrengstprijs en goede resultaten leven van 100 zeugen en 120 hectare gras en akkerbouw.Het bedrijf van Roar en Anne Karin Grodeland staat leeg op het moment van bezoek. Vanwege een APP-uitbraak besloten de Noorse varkenshouders het bedrijf leeg te draaien en te ontsmetten. In juni komen er weer nieuwe (SPF-)dieren. Dat er geen dieren te zien zijn, is een gemis voor de 100 bezoekers die lid zijn van de European Pig Producers (EPP). Anderzijds is het de enige manier om een bedrijf binnen te gaan in Noorwegen. Vanwege strikte hygiëneprotocollen is het bezoeken van een bedrijf dat in productie is, onmogelijk voor buitenlandse bezoekers.Lees onderaan dit artikel meer over het bedrijf van Grodeland.Naam: Roar en Anne Karin Grodeland. Plaats: Veisholen, (Noorwegen). Foto's: Guus ten HoveNoorwegen vrij van PRRSDe grote focus op gezondheid en hygiëne in Noorwegen mist zijn uitwerking zeker niet. Zo is het land nog altijd vrij van PRRS en ook andere ziektes komen minder voor dan in Nederland. Bijzonder is het programma om MRSA te bestrijden. Alle bedrijven worden daar regelmatig op getest en in het geval van een positieve uitslag volgt een periode van leegdraaien, ontsmetten en sanitaire leegstand. Dat beleid werpt zijn vruchten af; de laatste jaren worden steeds minder bedrijven positief getest.SPF-statusOok op het bedrijf van Grodeland wordt er alles aan gedaan om zo gezond mogelijk te produceren. De familie heeft altijd een SPF-status gehad waarbij ze ook vrij waren van APP. De enige vaccinaties die de zeugen krijgen zijn tegen coli en parvo. Ondanks strakke hygiëneprotocollen was er vorig jaar toch sprake van een APP-uitbraak. Dat maakte vooral de afzet van biggen lastig. Zodoende werd gekozen voor een rigoureuze aanpak waarbij het bedrijf werd leeggedraaid, de enige manier om weer snel de gewenst SPF-status te verkrijgen.Zeugenhouders mogen niet meer dan 105 zeugen houden en vleesvarkenshouders mogen maximaal 2.100 dieren per jaar afleveren.De dieren worden gevoerd via een spotmix-installatie. Vlak voor uitdoseren wordt er water aan het droge mengsel toegevoegd.Varkens brengen dubbel zoveel op als in NederlandVarkenshouders in Noorwegen zijn gebonden aan een maximale bedrijfsomvang. Zeugenhouders mogen niet meer dan 105 zeugen houden en vleesvarkenshouders mogen maximaal 2.100 dieren per jaar afleveren. Op die manier lukt het de Noren om de zelfvoorzieningsgraad tussen de 98 en 102% te houden. Samen met het weren van vlees uit het buitenland ontstaat zo een afgeschermde markt. Door afspraken over productievolumes en minimale prijsniveaus ontstaat een situatie waarbij biggen en vleesvarkens grofweg dubbel zoveel opbrengen als in Nederland.Focus op technische resultatenNoorse varkenshouders kunnen zich eigenlijk alleen richten op het verbeteren van de technische resultaten. Door goed te scoren op dat vlak is het verschil te maken met collega’s. Voor Roar en Anne Karin ligt de focus op het produceren van veel biggen. Het doel is om snel naar 30 gespeende biggen te gaan. Om dat te bereiken, moet onder andere de uitval in het kraamhok omlaag. Het doel is 5 tot 7% uitval. Momenteel schommelt dit rond de 10%.Leden van de EPP bekijken de stal voor dragende zeugen met veel luxe en comfort voor de dieren.VrijloopkraamhokkenNet als bij alle Noorse varkenshouders wordt hier gewerkt met vrijloopkraamhokken. Volgens Anne Karin zorgt dat voor een sneller geboorteproces. Ook de uitval wisten ze altijd te beperken tot 8%. Afgelopen zomer lukte dat niet. Vanwege een slechte voerkwaliteit werden de zeugen ziek en gaven ze minder melk. Dat resulteerde in een uitval van 14%. Handmatig melken van zeugenOm de uitval zo laag te houden, wordt fors wat arbeid ingezet. Op werpdagen lopen er continu twee mensen in de kraamstal om geboortehulp te bieden, tandjes te vijlen en in te grijpen als er iets moet gebeuren. Bijzonder is ook het handmatig melken van de zeugen. Anne Karin omschrijft dat als haar belangrijkste taak. Dat doet ze door een spuit – uiteraard zonder naald – rechtstreeks op de uier te zetten. Dit colostrum gaat naar de zwakke en kleine biggen om die er zo door te slepen. Dat herhaalt ze totdat de biggen zelf voldoende kunnen drinken.Via deze 'brijvoerleiding' wordt gehakseld stro in de lignesten geblazen.Lange staartenNaast de vrijloopkraamhokken kenmerkt het bedrijf zich door luxe stallen en dito inrichting. Zo kijken de bezoekers vol verwondering naar enkele wanden die gemaakt lijken te zijn van marmer. De gladde steensoort zorgt ervoor dat alles gemakkelijk te reinigen en te desinfecteren is. Verder beschikken de varkens allemaal over voldoende ruimte en overdekte lignesten. Van jong tot oud krijgen de dieren stro, voornamelijk als afleidingsmateriaal. Dat draagt eraan bij dat het houden van varkens met lange staarten redelijk probleemloos verloopt.BedrijfsopvolgingDat niet wordt bezuinigd op stal en inrichting heeft ook te maken met de Noorse manier van bedrijfsopvolging. Bedrijven worden eigenlijk altijd doorgegeven aan een van de kinderen. Bij wet is het zelfs verplicht om het bedrijf eerst aan het oudste kind aan te bieden. Dat is ook gebeurd op het bedrijf van deze familie. Zeker is dat met deze luxe stal ook de komende generatie probleemloos verder kan boeren.Bedrijf van Roar en Anne Karin Grodeland: 100 Topigs Norsvin-zeugen en 120 hectare gras/akkerbouw. De zeugen worden zelf aangefokt, ze zijn een kruising tussen het Noorse landras en Yorkshire. Jaarlijks worden 1.000 biggen opgelegd als vleesvarken, de rest gaat naar een buurman. Het aantal levend geboren biggen is 14,1. Het afbigpercentage is 90,8%. De biggen liggen 35 dagen bij de zeug. Er wordt gewerkt met een drie-wekensysteem. De dieren worden gevoerd met een spotmix-systeem waarbij een graanmengsel vlak voor uitdosering bij de trog wordt gemengd met water.Lees ook: Varkens en boer hebben het goed in Noorwegen