‘Luchtvaart en landbouw: een aantrekkelijk duo?’

Gebruik de CO2-compensatie uit de luchtvaart voor experimenten met landbouwinclusieve natuur, opperen René van Druenen en Esther Schippers.Duurzaamheid verovert een steeds duidelijker positie op allerlei agenda’s, zo blijkt uit de vele initiatieven vanuit zowel overheid als bedrijfsleven. Het is jammer dat er vaak weinig oog is voor het zoeken naar samenwerkingsverbanden die initiatieven kunnen versterken. Bijvoorbeeld bij deze drie initiatieven:De luchtvaartsector heeft vorig najaar afgesproken dat vanaf 2020 de CO₂-uitstoot niet meer mag groeien. Door de toename van het luchtverkeer is dat een onmogelijk doe. Daarom is toen afgesproken om dan de extra CO₂ te gaan compenseren, bijvoorbeeld door iedere passagier een CO₂-compensatiebedrag te laten betalen. Op 11 mei hebben twee ministeries samen met 18 bedrijven en organisaties de ‘Green Deal Pilot Nationale Koolstofmarkt’ ondertekend. Met als doel na te gaan op welke wijze een nationale koolstofmarkt kan worden ingericht voor die sectoren die (nog) niet onder het Emissiehandelssysteem van de EU vallen. Zoals de luchtvaartsector bijvoorbeeld of de landbouwsector.In zijn brief van eind vorig stelde staatssecretaris Martijn van Dam dat het nodig is om de komende jaren substantiële impulsen te geven aan de uitvoering van de voedselagenda. Waaronder “een landbouw- en levensmiddelensector die is gebaseerd op duurzame grondstoffen en een gezonde bodem, rekening houdt met biodiversiteit en klimaatbestendig is.”Steun voor experimentenDe luchtvaart- en landbouwsector kampen allebei met een flink aandeel in de CO₂-uitstoot. Hier dient zich, in lijn met de door van Dam gegeven impuls, een ongebruikelijk potentieel samenwerkingsverband tussen deze twee sectoren aan: waarom het CO₂-compensatiebedrag afkomstig van de luchtvaartsector niet gebruiken om de landbouwsector te stimuleren te gaan experimenteren met landbouwinclusieve natuur? Die term werd ruim een jaar geleden gelanceerd door Jan Willem Erisman (Louis Bolk Instituut) en verwijst naar een hoogproductief landbouwsysteem dat de diensten die de natuur levert, effectief gebruikt en borgt, en waarin bedrijven veerkrachtiger kunnen reageren op klimaatveranderingen.Mogelijk hogere opbrengstenDe verschillende vormen van landbouwinclusieve natuur c.q. agrobosbouw gaan uit van zeven lagen planten, waarbij bomen en struiken een grote rol spelen. Uit diverse Europese onderzoeksprojecten (zie bijvoorbeeld www.agforward.eu) is naar voren gekomen dat agrobosbouw kan zorgen voor een flinke toename van de biodiversiteit en een herstel van de bodem c.q. het bodemleven. En dat met minder onderhoud en het afzien van het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen de opbrengst beslist niet lager hoeft te zijn, mogelijk zelfs hoger. En agrobosbouw kan bovendien zorgen voor het vastleggen van grote hoeveelheden CO₂. VoordelenDoor het CO₂-compensatiebedrag te investeren in de ontwikkeling van agrobosbouw in Nederland kan er veel worden gewonnen. Zowel voor sectoren als de luchtvaart die op zoek zijn naar compensatiemogelijkheden die in ons eigen land zo veel mogelijk uiteenlopende voordelen kunnen opleveren (van natuur en biodiversiteit tot voedsel, een aantrekkelijk landschap en recreatiemogelijkheden) als voor de landbouwsector zelf. Meer dan genoeg om te onderzoeken op welke wijze agrobosbouw daarin kan worden geïntegreerd, en zo ook een bijdrage te leveren aan CO₂-reductie.