Limousin-fokkerij loopt voorop in genomics

Genomics staat bij de meeste vleesveerassen nog in de kinderschoenen. Limousin-fokkers maken al wel gebruik van genoomtechnologie in de fokkerij.Leden van het Nederlandse Limousin Stamboek kunnen gebruikmaken van de Franse genoomtesten Evalim van Ingenomix, gelieerd aan het Franse Limousinstamboek. Het Stamboek is de enige distributeur van de test in Nederland. “Toepassen van genomics voegt waarde toe aan de traditionele fokkerij, die voornamelijk is gebaseerd op exterieurscores”, zegt Teus Dekker, voorzitter van het Limousin Stamboek Nederland. “Evalim-testen geven informatie over belangrijke eigenschappen, die cruciaal zijn voor een succesvolle Limousinfokkerij.” Betrouwbaarheid fokwaardenGenomic selection schat de genetische waarde van een dier, gebaseerd op de analyse van het genoom. Hoe vollediger dit in kaart is gebracht, hoe betrouwbaarder de fokwaarden zijn. Ingenomix analyseert DNA uit haarfollikels uit de staart van mannelijke en vrouwelijke Limousins. Limousin Stamboek Nederland stelt de Evalim-test verplicht voor alle fokstieren die voor de geregistreerde fokkerij worden ingezet. “Er zijn 106 Limousins getest met de Evalim-test, vooral stieren”, weet Dekker. Fokkers kunnen dieren voor een test aanmelden bij het stamboek.CRV is in Vlaanderen en Nederland ook actief met genomics voor vleesvee met analyse van het volledige genoom van het Belgisch Witblauwe ras. “Tot dusver is het DNA-onderzoek vooral gericht op erfelijke gebreken. We willen meer merkers opsporen die correleren met gunstige dier- en slachtkenmerken”, zegt Arie Hamoen van CRV.Limousin-fokkers kunnen een monster met haren uit de staart van Limousins laten testen op DNA en belangrijke fokwaarden. Foto: Roel DijkstraEvalimtestHet Evalim DNA-onderzoek geeft informatie over zeven typische Limousin fokeigenschappen. Elke eigenschap heeft een gemiddelde waarde van 1 tot 10. Deze gemiddelden zijn respectievelijk voor afkalfgemak 4, groei 3, spierontwikkeling 6, skeletontwikkeling 3, melkgift 6, afkalfgemak van dochters 7 en beenwerk van het dier (fijnheid van het bot) 7. Recent kwamen er nog fokwaarden voor bekkenbreedte en morfologie bij. Deze gemiddelden zijn gebaseerd op 12.800 Evalimgeteste dieren, waarvan 8.500 stieren en 2.900 koeien. In 2013 was het aantal geteste stieren nog maar 2.900. Limousins worden op zeven genoemde kenmerken getest, inclusief een test op het type myostatine- of dikbilgen. De Evalimtest kost € 199, stamboekleden betalen € 169. Voor € 10 extra wordt ook getest op het hoornloosheid-gen.‘In de praktijk zie ik dat de cijfers kloppen’.Hendrik Kreuger, bestuurslid van de recent opgerichte Limousin Vereniging Nederland, test zijn stieren ook op genomics: “Ik stuur zelf haarmonsters in naar Ingenomix. De Evalim-test geeft precies aan waar mijn stieren boven- of ondergemiddeld scoren. Ik kan daarmee bijvoorbeeld melkgift, afkalfgemak en groei van nakomelingen vooraf voorspellen. In de praktijk zie ik dat de cijfers kloppen.”Gegevens combinerenCombineren van Evalim-fokwaarden met exterieureigenschappen maakt effectieve selectie mogelijk voor gerichte fokkerij. Kreuger: “De database met referentiedieren groeit snel en Ingenomix brengt steeds meer eigenschappen in beeld. De betrouwbaarheid van Evalim-fokwaarden stijgt, net als de waarde van de test. Fokkers kunnen de testuitslagen ook rechtstreeks vergelijken met Franse indexen.” Vanaf geboorte selecterenUit een rondgang langs de andere Nederlandse vleesveestamboeken blijkt dat testen op genomics in Nederland tot dusver alleen beschikbaar is voor het Limousin-ras. Het grootste voordeel van genomics is de snelheid waarmee de fokeigenschappen van een dier beschikbaar zijn. Het tijdrovende proces van testen van nakomelingen op fokeigenschappen, is dan niet meer nodig. Op basis van de uitslag van de Evalim-test kunnen fokkers dieren al na de geboorte vroegtijdig selecteren voor de fokkerij. Dekker: “Bij verkoop van fokdieren, sperma en embryo’s vragen ze in Frankrijk steeds vaker om de bijbehorende Evalim-fokwaarden. Het zou goed zijn als van ingezonden stieren voor het COT (centraal opfokstation, red.) deze fokwaarden ook bekend zijn. Het duurt wel drie tot vier maanden voor de uitslag bekend is.”