‘Leren van aanpak Mansholt’

Minister Carola Schouten wil toe naar kringlooplandbouw. Een klankbordgroep van boeren en tuinders adviseert de minister hierbij. Ruud Zanders van pluimveebedrijf Kipster is lid van de groep. Hij pleit voor ingrijpende maatregelen. Maar wel met respect voor ondernemers die de omslag niet kunnen maken.Opeens was daar dat telefoontje. Of hij mee wilde draaien in de Klankbordgroep Kringlooplandbouw, de club van 15 boeren en tuinders die minister Carola Schouten adviseert over de door haar gewenste omslag in de sector. Ruud Zanders hoefde er niet lang over na te denken. Natuurlijk doet hij mee. De groep is inmiddels 2 keer bij elkaar geweest. “We worden door het ministerie serieus genomen”, is zijn indruk tot nu toe. Ruud Zanders: “Elke agrariër is in principe in staat zijn eigen afzetmarkt te organiseren.” - Foto: Bert JansenZanders staat vierkant achter de visie van de minister. Hij zegt er wel wat bij. “De grote vraag is nu of we de visie aanpassen aan de mogelijkheden van de sector of andersom, de sector aanpassen aan de visie. Ik kies voor het laatste. Pappen en nathouden is geen optie. Ingrijpende veranderingen zijn nodig. Laten we ons daar niet door laten afschrikken. Inkrimping van de veestapel is zo’n mogelijke ingreep. Sterker nog, ik denk dat je daar gauw op uitkomt als je echt toe wilt naar kringlooplandbouw.”Koers bepalen en vasthouden aan de richtingOf zijn bezoeker ooit van Sicco Mansholt heeft gehoord, de befaamde Europese landbouwcommissaris, vraagt hij. “De oorlog was net voorbij. Nooit meer honger was zijn devies. Hij nam vergaande maatregelen om de landbouw te hervormen. Met succes, ondanks de grote weerstand. We leven in een andere tijd. Maar ook nu is een omslag nodig. Laten we van Mansholt leren dat het goed is om standvastig vast te houden aan de koers die je hebt uitgestippeld.”Hoe lokaler de kringloop hoe beter. Daar werken we aan. Het kan nog altijd beterZanders is initiatiefnemer en eigenaar van Kipster in Venray, naar eigen zeggen het meest dier-, milieu- en mensvriendelijke legpluimveebedrijf in de wereld. De 24.000 hennen scharrelen in een bosrijke omgeving, het voer is afkomstig uit de levensmiddelenindustrie, de haantjes worden niet vergast maar afgemest en de eieren (3 sterren) gaan allemaal rechtstreeks naar Lidl. Past allemaal bij kringlooplandbouw, zegt Zanders. “Klinkt heel vergaand en uniek, en we hebben er ook keihard voor gewerkt om dit voor elkaar te krijgen, maar alles kan worden gekopieerd. Graag zelfs.”Dierenwelzijn staat aan de basis van kringlooplandbouwHij wijst op het voer. Hiervoor maakt Kipster geen gebruik van landbouwgrond. “Wij voeren onze kippen met speciaal ontwikkeld voer dat we maken uit reststromen van bijvoorbeeld bakkerijen. Ons voer bestaat voor 97% uit restjes aangevuld met 3% vitamines en mineralen. Daardoor is de CO₂-voetafdruk van een kilo voer de helft kleiner dan standaard kippenvoer.”Als het gaat om kringlooplandbouw is dierenwelzijn een basisvoorwaarde, zegt hij. “Kippen zijn van nature bosvogels en daar hebben wij onze stal en de buitenruimte op ingericht. Als je ervoor kiest om dierlijk eiwit te produceren, doe dat dan met respect voor het dier. En ook daar hebben we als landbouwland nog flinke stappen te zetten”Wellicht zijn pijnlijke beslissingen nodig. Wees daar niet bang voorNee, Kipster is nog niet 100% kringloop. Daar wil hij wel graag naar toe. “Onze mest gaat nu naar akkerbouwbedrijven in het buitenland. Nog mooier is als ik hiervoor een samenwerking aanga met boeren die graan leveren aan de bakkerijen van Lidl. Hoe lokaler de kringloop hoe beter. Daar werken we aan. Het kan nog altijd beter.”Maak omslag naar kringlooplandbouw met respect voor de boerDirecte verkoop aan Lidl levert een relatief hoge prijs op. Bovendien heeft hij bij deze afnemer afzetzekerheid voor lange termijn. “Is natuurlijk ook nodig om dit allemaal te financieren. Jij hebt makkelijk praten, hoor ik weleens. Onzin, we hebben daar hard voor geknokt. Elke agrariër is in principe in staat zijn eigen afzetmarkt te organiseren.”Durf in te grijpen, is zijn kernadvies aan minister Schouten. “Wellicht zijn pijnlijke beslissingen nodig. Wees daar niet bang voor, maar doe het wel met respect naar de agrariërs die de omslag niet kunnen maken. Die groep moet je wel sociaal en financieel begeleiden.”