Legpluimveecollectief om beter te borgen

SecurEggFarmer helpt legpluimveehouders en opfokbedrijven bij het voorkomen van voedselveiligheidsrisico’s in de eierketen. Dit doet de coöperatie door het toetsen van leveranciers, producten en diensten die deelnemers gebruiken.Tijdens de fipronilcrisis in 2017 kwamen enkele legpluimveehouders in Midden-Limburg tot de conclusie dat ze veel te weinig wisten over de producten die ze op hun bedrijven gebruiken. “We zijn met de neus op de feiten gedrukt: we zijn voedselproducent en hebben zelf de verantwoordelijkheid voor de borging. We werkten te veel op basis van vertrouwen”, vertelt Jos Mans, legpluimveehouder in Tungelroy (L.) en vanaf de start betrokken bij SecurEggFarmer.
Foto: Twan WiermansFoto: Bert Jansen24 leden bij de startZo’n vijftig geïnteresseerde pluimveehouders en andere bedrijven in de keten maakten het financieel mogelijk om medio 2018 coöperatie SecurEggFarmer op te richten. “Met de start met 24 leden hadden we een mooie groep om echt iets neer te zetten: en dat is gelukt!”, aldus Mans.DatabaseEen van de belangrijkste activiteiten van de afgelopen paar jaar was het bouwen van een toegankelijke database van alle leveranciers, producten en diensten die legpluimveehouders op hun bedrijven gebruiken. “Dan heb je het niet alleen over voor de hand liggende producten als voer en diergeneesmiddelen, maar ook over drinkwatertoevoegingen, bloedluisbestrijdingsmiddelen, afleidingsmaterialen, strooisel, smeermiddelen en ga zo maar door”, vertelt Imelda Gielen van bureau Qraak in Hunsel (L.). Gielen voert het grootste deel van de dagelijkse activiteiten van SecurEggFarmer uit. “We toetsen alles wat direct of indirect met de kip of het ei in contact kan komen.”We toetsen alles wat direct of indirect met de kip of het ei in contact kan komen800 leverancier-productcombinatiesInmiddels staan er ruim 800 leverancier-productcombinaties in de database. “De meeste pluimveehouders beseffen niet hoeveel verschillende producten ze gebruiken, totdat ze het in kaart gaan brengen. Een inventarisatie op mijn eigen bedrijf leverde op dat het er ruim dertig zijn”, vertelt Mans. Het is ondoenlijk om deze allemaal zelf te beoordelen, dat kan efficiënter als collectief.De samenwerkingSecureEggFarmer is een organisatie opgezet door legpluimveehouders, om voedselveiligheidsrisico’s beter te borgen. De coöperatie toetst leveranciers, producten en diensten die deelnemers gebruiken. De coöperatie heeft vijf bestuurders; vier pluimveehouders en een pluimveedierenarts. SecureEgg heeft ruimte voor nieuwe leden. Het lidmaatschap staat open voor legpluimveehouders en opfokbedrijven in heel Nederland. ToetsingHoe ziet de toetsing eruit? Gielen: “Allereerst wordt bepaald met wat voor productcategorie we te maken hebben: producten die geborgd zijn, bijvoorbeeld biociden, en producten die dat niet zijn, bijvoorbeeld strooisel. We toetsen iedere leverancier en product aan wet- en regelgeving en de ketenvoorwaarden waarmee pluimveehouder te maken heeft zoals IKB Ei, KAT, VLOG, Skal et cetera. Daarbij zetten we ook in ons systeem voor welke toepassing een product is toegelaten. Zo zijn er bijvoorbeeld biociden die toegelaten zijn voor het ontsmetten van drinkwaterleidingen, maar niet toegelaten zijn voor ontsmetting van het drinkwater zelf.”We toetsen iedere leverancier en product aan wet- en regelgeving en de ketenvoorwaarden waarmee pluimveehouder te maken heeft ‘Handigheidjes’Het systeem van SecurEggFarmer is uitgerust met diverse geautomatiseerde ‘handigheidjes’. Wanneer een certificaat van een leverancier of productregistratie verloopt, dan zal het groene vinkje bij zo’n bedrijf of product verdwijnen. Ook krijgen deelnemende pluimveehouders automatisch herinneringen wanneer ze bepaalde acties moeten ondernemen, zoals het tijdig insturen van monsters voor salmonella-onderzoek.Tegen fraude is geen kruid gewassen, stelt Mans wel. Ook als alle legpluimveehouders zouden deelnemen aan SecurEggFarmer, is een calamiteit als de fipronilcrisis niet uitgesloten. FipronilcrisisGielen concludeert dat SecurEggFarmer de kans dat er iets faliekant misgaat, wel sterk verkleint. “Neem de fipronilcrisis als voorbeeld. Een bedrijf als ChickFriend zou door ons systeem er uitgevist zijn, alleen al omdat het bedrijf en het product niet over de juiste certificaten beschikte. Een ander sterk pluspunt van onze aanpak is dat je als ondernemer, als onverhoopt toch de voedselveiligheid in het geding komt, kunt aantonen dat je alles hebt gedaan om je productieproces te borgen.”Gespekken met eihandelaren- en verwerkersOok de opfokbedrijven die aan SecureEgg-leden hennen leveren worden onder het systeem gebracht om zo de borging van jonge hennen te verbeteren. Ook lopen er gesprekken met eierhandelaren en eiverwerkers. Ze zijn allen enthousiast en het systeem wordt zelfs gezien als het ‘nieuwe normaal’. De organisatie onderzoekt een juiste weg om het aantal deelnemers te verhogen en SecurEggFarmer tot waarde te brengen voor de keten.