‘Landbouw, natuur en landschap verweven of scheiden?’

De keuze voor scheiden of verweven van functies heeft vooral met schaarste aan natuur te makenIk was vorige week in Engeland om college te geven over landbouw en platteland. Ik doe dat al een aantal jaren aan de universiteit van Lincoln, gelegen in een van de beste landbouwgebieden van het land. Voor wie de landbouwgeografie van het (nog) Verenigd Koninkrijk niet paraat heeft: de zuidoostelijke kant (East Anglia, Kent, Lincolnshire) is prima landbouwgebied, de rest is veel slechter. In Lincolnshire worden bijvoorbeeld de hoogste hectare-opbrengsten voor tarwe in de wereld gehaald. In de slechtere gebieden is ook wel goede landbouwgrond te vinden, maar ook veel heuvels met extensieve veehouderij, schapen vooral. Een beeld van het Engelse platteland. - Foto: Henk RiswickOvervol NederlandHet college ging over allerlei ontwikkelingen in de landbouw. Een belangrijk onderwerp was de discussie over land sharing en land sparing. In het Nederlands: verweven of scheiden. Landsharing is de idee dat landbouw, natuur en landschap moeten samengaan. Ik heb daar een paar weken geleden ook al over geschreven. Bij landsparing heeft de landbouw zijn eigen plek, en de natuur een andere plek. Ik geef vaak aan dat in het overvolle Nederland er nauwelijks de mogelijkheid is om functies helemaal te scheiden. Niet voor niets dat er tegenwoordig volop aandacht is voor natuurinclusieve landbouw, want dat is sharing ten top. Ook in Nederland is wel degelijk een stroming die meer heil ziet in scheiden van landbouw en natuurAls ik studenten in Nederland de keuze voorleg tussen verweven of scheiden, dan komen ook zij meestal uit bij verweven. Overigens, er is ook in Nederland wel degelijk een stroming die meer heil ziet in scheiden van functies, en puur vanuit efficiency van landbouwproductie geredeneerd is dat ook niet zo gek. Alleen, in de meeste gebieden wonen en recreëren ook andere mensen, en die laten zich niet wegjagen.Geen plaats voor intensieve landbouwHet leek me wel aardig om ook mijn Engelse studenten te laten discussiëren over dit onderwerp, met de verwachting dat ze ook wel bij verweven uit zouden komen. Dat bleek niet het geval. De meeste groepjes hadden een voorkeur voor scheiden. Toen ik doorvroeg, bleek dat ze eigenlijk allemaal de grote delen van Engeland, Wales en Schotland voor ogen hadden waar schapen grazen op ronde heuvels, waar mooie dorpjes zijn, en waar snel internet bijna afwezig is. Kortom, het romantische platteland. Ze vonden dat in die gebieden, driekwart van het land, geen plaats is voor intensieve landbouw. De goede landbouwgebieden in het zuidoosten kregen van hen nauwelijks aandacht. Ze zagen daar geen wezenlijke ecologische of landschappelijke waarden. Daar kon de landbouw wat hen betreft zijn gang gaan.Dat zijn de gebieden die op een gemiddeld Nederlands landschap lijken. Dat soort gebieden werden door de Engelse studenten dus ‘afgeschreven’, terwijl we er ons in Nederland juist heel druk om maken. Omdat wij geen driekwart van ons land beschikbaar hebben voor natuur.