Kwaliteit van IKB Ei erkend door ketenborging.nl

Vorige maand is IKB Ei erkend door ketenborging.nl. De erkenning geldt vooralsnog alleen voor de schakel legeindbedrijven.Ketenborging.nl geeft IKB Ei-deelnemers en afnemers extra garanties over de kwaliteit van het systeem. Het is daarmee een verantwoording aan de afnemer dat een IKB-legpluimveebedrijf een voedselveilig product aflevert. De acceptatie van dit kwaliteitssysteem door ketenborging.nl was een van de aanbevelingen van de commissie-Sorgdrager, die in het leven was geroepen naar aanleiding van de fipronilcrisis. Belangrijk en goed nieuws, vinden vice-voorzitter Eric Hubers en secretaris Ben Dellaert van Avined. In IKB Ei zijn aanpassingen doorgevoerd, waardoor het kwaliteitssysteem nu voldoet aan de criteria van de Taskforce Voedselvertrouwen. Die wil onderscheid maken tussen private kwaliteitssystemen die iets voorstellen en systemen die niet voldoen aan de criteria die de overheid heeft opgesteld en die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toetst. IKB Ei voldoet dus nu aan die overheidstoets.Ook Bart Jan Krouwel, voormalig voorzitter van de Werkgroep Versterking Zelfregulering Eierketen, vindt het geweldig om te horen dat de eiersector de aanbevelingen daadkrachtig heeft opgepakt en uitgevoerd. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Dat IKB-legkippenbedrijven voldoen aan de criteria van ketenborging.nl is een verantwoording aan de afnemer dat de pluimveehouder een voedselveilig product aflevert. - Foto: Henk RiswickVoedselveiligheid topprioriteitKrouwels Werkgroep kwam in mei 2018 met een rapport met maar liefst 22 aanbevelingen, die de Onderzoekscommissie Sorgdrager later allemaal overnam. De commissie Sorgdrager concludeerde uit haar onderzoek naar fipronil in eieren dat de voedselveiligheid van bedrijven in de eierketen onvoldoende aandacht krijgt; dat de kwaliteitssystemen in deze sector onvoldoende waarborg voor voedselveiligheid bieden; en dat men onvoldoende doet om risico’s voor voedselveiligheid in beeld te krijgen. De commissie beval onder meer aan dat bedrijven in de eierketen zorgen voor een geloofwaardig stelsel van zelfregulering waarin voedselveiligheid topprioriteit wordt; dat commerciële belangen daarin ondergeschikt zijn aan het belang van voedselveiligheid; en dat de sector meer aandacht besteedt aan fraude, en kennis een centrale plek krijgt binnen de sector. Met de acceptatie van IKB EI door ketenborging.nl is aan die adviezen van Winnie Sorgdrager tegemoet gekomen.Overigens voldeed ten tijde van dit advies van Sorgdrager in juni 2018 nog geen enkel Nederlands ketenkwaliteitssysteem aan ketenborging.nl. Inmiddels voldoen diverse kwaliteitsschema’s eraan, onder meer IKB Kip, IKB varkens, IKB Nederland Varkens, Stichting Kwaliteitsgarantie Vleeskalversector en GMP+ Feed.Borging middelengebruikHet 22-puntenplan van Krouwel was het startpunt voor de aanscherping van IKB Ei. “Een belangrijke verbetering”, aldus Dellaert, “is de introductie binnen IKB Ei van onaangekondigde controles door de certificerende instellingen, IsaCert en Verin. Dit zijn risicogebaseerde controles, tenminste één keer per jaar.” Hubers: “Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar middelengebruik.” Logisch, want een verboden middel stond aan de basis van dit alles.Een ander verbeterpunt is het invoeren van een borgingssystemathiek voor middelen en producten die op een pluimveebedrijf worden gebruikt. Om dit te bereiken moeten bedrijven het gebruik van middelen en producten vastleggen. Zodat dit gecontroleerd kan worden. Een cruciale vraag voor Hubers is nog hoe het zit met de controle van middelen en producten gebruikt door een bedrijf dat op een pluimveebedrijf werkzaamheden verricht. Of is het voldoende dat zo’n bedrijf IKB-PSB gecertificeerd is?Er bestaat geen geregistreerde-pikblokkenlijst^{Eric Hubers, voorzitter LTO Nederland/NOP en vice-voorzitter van Avined}Verder moeten pluimveehouders zich ervan vergewissen dat er geen verboden stoffen in het ei zitten. Via het Nationaal Plan Residuen wordt al gecontroleerd op tal van stoffen, waaronder dioxine Met het Monitoringsprogramma Kritische Stoffen wordt nu via IKB Ei ook op (residuen van) biocides gecontroleerd. “Een soort dopingcontrole”, noemt Dellaert dit. Dit monitoringsprogramma wordt uitgevoerd door gecertificeerde laboratoria en aangestuurd door het secretariaat van IKB Ei. IKB Ei werkt samen met Secure Egg aan het samenstellen van een lijst van toegelaten middelen. Hubers: “Neem bijvoorbeeld pikblokken. Vormen die een risico? Er bestaat geen geregistreerde-pikblokkenlijst. Met schoonmaakmiddelen net zo.”Meldpunt middelengebruik wordt regelmatig benaderd^{Ben Dellaert, secretaris van Avined}Binnen IKB Ei is een meldpunt ingericht waar pluimveehouders met vragen over middelen(gebruik) terecht kunnen. “Dit meldpunt wordt regelmatig benaderd”, aldus Dellaert.Nog niet de hele eierketenVooralsnog zijn de legeindbedrijven geaccepteerd door ketenborging.nl. Hiertoe zijn een veertigtal legpluimveebedrijven bezocht door de NVWA om te zien hoe IKB Ei op deze bedrijven functioneert.De volgende stap in de procedure is de acceptatie voor de overige schakels binnen IKB Ei, de (opfok) grootouder- en ouderdierbedrijven, de opfokleghennenbedrijven, pakstations en verzamelaars. Het meeste werk daarvoor is al gedaan. Wat nog rest is het bezoek van de NVWA aan enkele bedrijven uit deze schakels. Om een beeld te verkrijgen bij de werking van IKB Ei in de praktijk. Deze bezoeken zouden plaatsvinden in april en mei. Op basis daarvan verwachtte Dellaert eerder dat voor de zomer de hele eierketen binnen IKB Ei zal zijn geaccepteerd door ketenborging.nl. De NVWA, die als laatste stap van het beoordelingstraject gecertificeerde bedrijven bezoekt en toetst of het systeem ook in de praktijk werkt, zei vorige week dat deze bedrijfsbezoeken vanwege de coronamaatregelen tot nader order zijn uitgesteld. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Pakstations en andere schakels in de eierketen moeten nog worden getoetst voor ketenborging.nl. - Foto: Koos GroenewoldEen andere verandering is de invoering, vorig jaar, van een Centraal College van Deskundigen dat besluiten voorbereidt. In dit College zijn alle schakels in de eierketen vertegenwoordigd en zitten ook vertegenwoordigers van de diervoedersector, dierenartsen en retail en levensmiddelenindustrie. De beslissingen worden genomen door een onafhankelijke Raad van Beheer van drie personen: een deskundige op terrein van kwaliteitsregelingen, een jurist en iemand met kennis van de sector (oud NOP-voorzitter Jan Wolleswinkel).Voordelen ketenborging.nlKetenborging.nl geeft IKB Ei-deelnemers en afnemers extra garanties over de kwaliteit van het systeem. Daarbij valt volgens het persbericht van IKB Ei te denken aan:toekomstige inkoopvoorwaarden aan toeleveranciers vanuit retail en levensmiddelenindustrie;mogelijke aanpassing van toezicht op IKB Ei-waardige bedrijven door de overheid (NVWA en COKZ). Hierdoor kan het toezicht van het COKZ (Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel, dat ook in de eiersector controleert) risicogebaseerd ingericht worden, wat in het (financiële) voordeel is van de IKB Ei-deelnemer;snellere en gerichtere actie door IKB Ei bij mogelijke incidenten; NVWA heeft toegezegd informatie te willen delen met kwaliteitssystemen die geaccepteerd zijn door Ketenborging.nl.Dellaert en Hubers zeggen dat retail en levensmiddelenindustrie in het rapport Krouwel hebben beloofd alleen nog IKB Ei-gecertificeerde eieren af te nemen. Dellaert: “Recent hebben hun brancheorganisaties CBL en FNLI nog een keer gezegd zich hier bij hun leden op aan te dringen.”Een woordvoerder van de FNLI bevestigt dit: “De FNLI adviseert haar leden enkel gebruik te maken van kwaliteitssystemen die op de site van Ketenboring.nl. staan, dus ook IKB-ei.” Het CBL is iets terughoudender. “Directe leveranciers van supermarkten, waaronder de eierleveranciers, moeten voldoen aan erkende standaarden. Daarbij is het GFSI (Global Food Safety Initiative; red.) bovenliggend. De GFSI-standaarden zijn vereist. Het is heel goed dat IKB Ei is geaccepteerd door ketenborging.nl, dat die overheidstoets eroverheen is gegaan. Maar voor onze leden zijn andere kwaliteitssystemen belangrijker.”Voedselveilig product leverenHet tweede punt – wat ketenborging de pluimveehouders oplevert – is erkenning door de overheid/NWVA dat IKB-deelnemers een voedselveilig product leveren. En dat zij minder controles van buitenaf zullen krijgen. Daardoor wordt het wellicht goedkoper, maar deelname aan IKB Ei wordt door de verbeterslagen wel duurder. Dellaert: “Voor een groot deel veroorzaakt door het middelenonderzoek.” Over het delen van informatie met door ketenborging.nl geaccepteerde kwaliteitssysteem zegt de NVWA nog na te denken. “Een privaat kwaliteitssysteem omvat normen, procedures en werkwijzen om zekerheden in de keten te geven tussen leveranciers en afnemers (zoals certificaten) en aan consumenten (zoals keurmerken). Private kwaliteitssystemen kunnen nooit de officiële controles van de NVWA vervangen. Wel kan de NVWA voor deze bedrijven het toezicht aanpassen. Voor IKB EI wordt daar nog over nagedacht.” NVWA-inspectie: geen verschil IKB-bedrijf of niet-IKB-bedrijfIn de soort inspecties door de NVWA is geen verschil tussen een IKB-bedrijf of een niet-IKB-bedrijf.De NVWA houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van dierenwelzijn, diergezondheid en voedselveiligheid. In het geval van legeindpluimveebedrijven houdt het COKZ toezicht op de naleving van de regels voor voedselveiligheid in opdracht van de NVWA.Ketenborging.nl: de naam zegt het alKetenborging.nl is een initiatief van de Taskforce Voedselvertrouwen, opgericht in het voorjaar van 2013 door de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Economische Zaken (EZ). In deze Taskforce werken overheid en bedrijfsleven samen aan maatregelen om het vertrouwen van consumenten in voedsel te herstellen.

Het in juni 2013 gepubliceerde actieplan draait vooral om publieke en private borging van de voedselveiligheid en -integriteit. De Taskforce heeft, in samenspraak met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), criteria voor private kwaliteitsschema’s opgesteld, die de private borging van de voedselveiligheid en vooral de voedselintegriteit moeten versterken. Transparantie en informatie-uitwisseling maken een belangrijk onderdeel uit van deze criteria. Het is overigens de NVWA die beoordeelt of kwaliteitssystemen voldoen aan de criteria van ketenborging.nl.

Op de site van ketenborging.nl staan een overzicht van de erkende kwaliteitsschema’s. Ondernemers en bedrijven in de voedselketen kunnen zo controleren of hun zakenpartners gecertificeerd zijn door een kwaliteitsschema dat aan de criteria van voedselveiligheid en -integriteit voldoet, en daar hun handelen op afstemmen.

In de zomer van 2014 werd de Stichting Ketenborging.nl opgericht. Deze stichting beheert, promoot en onderhoudt de website www.ketenborging.nl. En probeert de doelstellingen van ketenborging.nl te bevorderen. In het bestuur van Stichting Ketenborging.nl zitten vertegenwoordigers van de LTO Nederland, de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie (Nevedi), de Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO), de Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie (Nepluvi), de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV), de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL).