‘Kunstmest is uitverkocht’

De kunstmest kan de komende weken zomaar op zijn, schrijft Winfried Raijmakers. Daarvoor zijn drie schuldigen aan te wijzen: de producent, de distributeur en de boer. Niets verwijtbaars, maar wel lastig.Niemand gelooft het, toch zou het zomaar kunnen dat uw eigen leverancier de komende tijd even zonder kunstmest komt te zitten. Knap vervelend als je net morgen wilde gaan strooien. Helemaal als het daarna weer een week aan een stuk regent. Nederland zal niet snel onderlopen, maar de klimaatverandering maakt het plannen wel lastig. Van boerenwijsheden trekt het weer zich niks meer aan.Geen cent te veel betalenOver planning gesproken: aankoop van grondstoffen als zaaizaad, gewasbescherming en kunstmest is natuurlijk super gemakkelijk te plannen. Toch maken we het graag moeilijk, want je zal maar een cent te veel betalen.
Natuurlijk is het beroerd dat melk- en tarweprijzen laag zijn. Toch is het verbazingwekkend dat velen enkel kijken naar kostprijs en nauwelijks naar opbrengst. Kies je een goedkopere kunstmest, dan bespaar je misschien wel €10 per 100 kilo, of misschien zelfs wel €100 per hectare. Afgezet tegen het risico op een lagere opbrengst, is dat een slechte ruil.Goede adviseur is gewicht in goud waardInvesteringen in bodemvruchtbaarheid, inclusief bodemstructuur, betalen zich jarenlang uit. Zoek de beste mix van rotatie, groenbemesters, mest, bodemverbeteraars en de juiste soort kunstmest. O ja, en onderschat daarbij alsjeblieft de kwaliteit van het bijgeleverde advies niet: een goede adviseur is zijn gewicht in goud waard!
De verkoop van de oogst wordt gelukkig wel in detail gepland. We hebben allemaal ontdekt dat risicospreiding pure noodzaak is. Wurgcontacten om de bank tevreden te houden, aangevuld met korte, lange en middellange pools en een beetje gokken op de vrije markt met de laatste 20%.Kleine schommelingen, groot prijseffectBij kunstmest echter gokt vrijwel iedereen met het grootste deel van de aankoop. Net als op de aandelenmarkt denken we allemaal slimmer te zijn dan de rest. Toch raar, als we tegelijkertijd zien dat prijsschommelingen nog nooit zo groot zijn geweest. Natuurlijk spelen olie- en graanprijzen een rol, maar de prijzen van vandaag en morgen worden bepaald door vraag en aanbod. Kleine schommelingen op de wereldmarkt kunnen grote prijseffecten teweeg brengen. Dat geldt voor vlees, melk, graan en inderdaad ook voor kunstmest.Drie schuldigenEr zijn drie schuldigen: de producent, de distributie en de eindgebruiker. De producent probeert simpelweg winst te maken voor zijn aandeelhouders. Gelukkig staat het vrij voor iedereen om aandelen te kopen en mee te profiteren. Helaas heeft ook de kunstmestindustrie last van de varkenscyclus.
De distributie had het gemakkelijk tot aan de crisis. Vraag en aanbod waren vaak gegarandeerd en het prijsverloop had een voorspelbaar patroon. Tegenwoordig is niets meer zeker. Prijzen kunnen in no time dalen of stijgen en klanten zijn minder trouw dan vroeger.
Volgens de boeren is hen, zoals gewoonlijk, niets te verwijten. Misschien hebben jullie gelijk, maar jullie maken het de distributie en daarmee jezelf wel erg lastig.Mijn adviesAls medewerker van Yara kan ik natuurlijk geen koopadvies geven. Sterker nog: al zou ik het willen, ik weet het ook niet! Wie het wel denkt te weten moet heel snel gaan speculeren en is morgen miljonair ...  of niet. Jan met de pet kan dat risico niet lopen en doet dus beter aan risicospreiding.
Dan voorkom je meteen dat je leverancier blijkt te zijn uitverkocht en kun je die kunstmest kopen die het beste past bij jouw behoefte. Uiteindelijk verdien je daar het meeste aan!