‘Keurentjes mag het oplossen’

Dick Veerman vraagt zich af waarom Frans Keurentjes op nummer 1 staat in de AgriTop 50.Minister Schouten presenteerde een opvallende kringloopvisie. De geslotenheid van het begrip staat dermate haaks op de Nederlandse open landbouweconomie dat ze de nieuwe leider lijkt. Toch laat de AgriTop 50 bank en boer voorgaan. Waarom?Kostprijzen stijgenNagenoeg alle agrarische grondstoffen die Nederland maakt, kunnen elders – ook in de EU, binnen een dag rijden – significant goedkoper worden gemaakt. Als gevolg van klimaat-, milieu- en biodiversiteitsmaatregelen zullen onze kostprijzen verder stijgen. Dat kan niet meer uit. Daarom organiseerde ABN Amro een bijeenkomst met knappe koppen om te bedenken hoe er meer geld uit de keten ná de boer naar diens erf kan terugvloeien. Maar dat lukt niet in een vrije markt als grondstoffen van elders ook voldoen aan alle eisen, goedkoper zijn en passen bij wat consumenten leuk en lekker vinden.Kringloop langzaam kleiner makenNederland is het enige land ter wereld dat alle agrarische productie die het op eigen bodem maakt, voor minstens 70% moet exporteren. Die export heeft slechts grondstofwaarde, met – nu nog – hooguit een klein plusje. Ook duurzame productie kan elders goedkoper gerealiseerd worden. Onze boeren kunnen de waarde van méér sympathie oogsten. Exportkrimp is daarom onvermijdelijk, maar tevens het grote taboeDat lukt echter alleen in het gebied waar het resultaat van hun inspanning zichtbaar is en overtuigt. Exportkrimp is daarom onvermijdelijk, maar tevens het grote taboe. WUR-theoreticus Martin Scholten, de architect van Schoutens visie, pleit inmiddels voor een ‘open’ kringloop, een contradictio in terminis. Hij gunt de boer tijd om uit te faseren en zijn ‘kringloop’ langzaam kleiner te maken. Logisch. Zolang het nog lukt, hebben boer en bank er alle belang bij de nog niet afbetaalde leningen zoveel mogelijk via de markt terug te verdienen. Dat verklaart de rangorde tussen bank en minister.Waarom Keurentjes op 1?Waarom boer en president-commissaris Keurentjes van Koninklijke FrieslandCampina op 1? Niemand kent de dimensies van die nieuwe Nederlandse kringloop; boeren moeten het verzinnen.Hij erfde een bedrijf met een lek dak in de late herfstIedereen gaat staan kijken of voorman Keurentjes tegelijk zijn melkfabriek én de grootste groep boeren van Nederland kan redden. Hij erfde een bedrijf met een lek dak in de late herfst: het is zijn winstmotoren kwijt en moet diep investeren om zijn thuismarkt te behouden. Onderwijl verliest het geld aan overschietende voorraden foliekaas en magere melkpoeder; spul zonder sympathieke waarde waar internationaal geen droog brood mee te verdienen valt.