Kamer bestookt Schouten met plannen

Tweede Kamerfracties gebruiken het begrotingsdebat vooral om hun eigen plannen te ventileren, nu er nét een nieuw kabinet is.De Tweede Kamer gebruikt de begrotingsbehandeling vooral om de nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Carola Schouten suggesties te geven voor invulling van haar nieuwe beleid. Dat blijkt na de inbreng van de Tweede Kamer. Diverse proefballonnen worden opgelaten. Met name de linkse oppositie roept om een grote ommekeer in het landbouwbeleid.‘Omslag in de hele voedselketen’“Het kan zo net langer”, stelt SP-Kamerlid Frank Futselaar, verwijzend naar incidenten als fipronil in de pluimveesector, mestfraude, verlies aan biodiversiteit, de melkveehouderij die fors moet saneren, omdat de milieunormen overschreden worden en een toename van het aantal stalbranden. Hij pleit voor een omslag in de hele voedselketen, een radicale verduurzaming van de landbouw.Wetsvoorstel Veedichte gebiedenOm regionale overheden extra mogelijkheden te geven om in te grijpen in de omvang van de veehouderij als de leefbaarheid van het platteland in het geding is, gaat Futselaar het wetsvoorstel Veedichte gebieden als initiatiefwet alsnog indienen.“De grootste veeprovincie van Nederland vraagt al jaren om meer juridische mogelijkheden.” Als de wet wordt afgewezen, nodigt Futselaar iedereen uit om naar Herpen te gaan. “Om daar uit te leggen dat wij hun regionale en provinciale overheden niet de mogelijkheden willen geven om in te grijpen voor hun gezondheid.”‘Als dit een echte sanering betreft, dan klinkt het als een zinvolle investering’Futselaar is op zich positief dat het kabinet € 200 miljoen uittrekt voor een warme sanering van de varkenshouderij. “Als dit een echte sanering betreft, met minder dieren, dan klinkt het als een zinvolle investering. Anders is het weggegooid geld”, vindt hij. Hij wil niet dat de dieren verplaatst worden naar regio’s waar minder dieren worden gehouden.‘De landbouw is een probleem’De landbouw is volgens PvdA-Kamerlid William Moorlag een probleem. “Er zijn heel veel zaken waar we hartstikke trots op kunnen zijn. Maar de landbouw gaat ook gepaard met een onaanvaardbare milieuschade, vernietiging van natuur, te grote ziektedruk en verlies aan biodiversiteit. De landbouw is een probleem. Maar de landbouw is ook de sleutel tot een oplossing”, vindt Moorlag.Hij wil naar een landbouw waarbij de productie meer in balans is met de ecologie. Dat kan volgens hem door alle betrokken partijen uit de schuttersputjes te halen en om samen te werken aan een Nationaal Landbouwakkoord, zoals dat ook bij het Nationaal Energieakkoord is gebeurd. Moorlag krijgt van VVD, D66 en ChristenUnie nog geen daverend applaus voor zijn voorstel. Maar een keiharde afwijzing krijgt hij ook niet.William Moorlag (PvdA). - Foto's: Roel Dijkstra‘Kringlopen sluiten op Europees niveau’Rik Grashoff (GroenLinks) vindt ook dat een omslag in het landbouwbeleid nodig is. Hij pleit voor een fundamentele verandering die erop neerkomt dat er een optimale landbouw moet komen binnen de grenzen van klimaat en ecologie. Grashoff wil kringlopen sluiten op Europees niveau en dat betekent onder andere minder dieren in Nederland.Er moet een duurzame landbouw komen die de biodiversiteit en de natuur versterkt. “Als er ergens in de wereld een dergelijke duurzame landbouwpraktijk ontwikkeld kan worden, dan is dat hier, met de kenniscentra en organisatie- en innovatiekracht de we hebben”, zegt Grashoff. Hij heeft stevige kritiek op het regeerakkoord, omdat hierin volgens hem veel te weinig oog is voor verduurzaming.'Kunstmest is een eindige grondstof die gewoon niet in een gezonde kringloop past'Reststromen gebruiken als diervoerTjeerd de Groot (D66) hamert tijdens het debat op het belang van een kringlooplandbouw. Alsof hij een lezing geeft in plaats van een politiek debat, zet hij zijn gedachten over het sluiten van de voedselkringloop uiteen. Er moeten meer reststromen worden gebruikt als diervoer, omdat het gebruik van granen als veevoer de wereldwijde voedselvoorziening in gevaar brengt. Kunstmest is volgens De Groot een eindige grondstof die gewoon niet in een gezonde kringloop past. Ook het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zou De Groot willen terugdringen, door dit alleen toe te staan als er geen effectieve, milieuveilige, biologische middelen zijn.Om te komen tot een gesloten kringloop, vraagt De Groot de minister om belemmerende wetgeving te schrappen en een Green Deal te sluiten met overheid en bedrijfsleven, om met de kringlooplandbouw aan de slag te gaan. De kringlooplandbouw is opgenomen in het regeerakkoord, maar duidelijk een punt van D66. Andere coalitiepartijen spreken slechts de wens uit dat kringlopen beter moeten worden gesloten.Week van de BoerVanuit de andere coalitiepartijen worden weinig grote plannen gepresenteerd. VVD, CDA en ChristenUnie spreken vooral waardering uit voor de land- en tuinbouw. VVD‘er Helma Lodders vindt dat de waardering voor de agrosector en de kennis van de consument over voedselproductie wel wat beter mag.Lodders stelt voor om een ‘Week van de boer’ in het leven te roepen, waarin er extra aandacht is voor de wijze waarop voedsel geproduceerd wordt en waarin naast maatschappelijke waardering ook wederzijds respect komt voor de uitdagingen en kansen van de land- en tuinbouw.'Dus u wilt nu psychosociale hulp voor boeren voor het beleid dat CDA heeft opgesteld?'Sociale hulp voor boerenCDA‘er Jaco Geurts wil meer waardering, maar ook meer zorg voor de boer. Het irriteert hem dat linkse partijen de landbouw aanwijzen als oorzaak van de achteruitgang van de biodiversiteit. Geurts wil bovendien dat er meer oog komt voor de sociale gevolgen van overheidsingrijpen voor de boer. “Dus u wilt nu psychosociale hulp voor boeren voor het beleid dat CDA heeft opgesteld?”, vraagt Esther Ouwehand (PvdD). Geurts reageert dat de optie van de PvdD, door alle boeren maar gewoon te zeggen dat ze het land uit kunnen, omdat de veestapel moet krimpen, ook niet beter is voor de boer.PvdD reserveerde maar liefst 65 minuten spreektijd voor de landbouwbegroting. Ouwehand wil de landbouw rigoureus veranderen door de veestapel met 70% te laten krimpen. Ze wil dat het beleid meer wordt gericht op plantaardig voedsel in plaats van dierlijke eiwitten.Minister Carola Schouten in gesprek. Ze reageert donderdagavond op de voorstellen en vragen van de Kamerleden.Actuele problemenNaast de vergezichten van de oppositiepartijen en lofuitingen en ‘vragen naar de bekende weg’ van de coalitiepartijen, vragen vooral CDA en CU naar oplossingen voor actuele problemen. Zo wil Carla Dik-Faber (CU) een oplossing voor mest van pluimveebedrijven waar fipronil is gevonden, PVV‘er Dion Graus komt opnieuw met het stokpaardje van een eerlijke margeverdeling en een eerlijke prijs voor boeren, tuinders en vissers.Minister Schouten reageert donderdagavond op de voorstellen en vragen van de Kamerleden.Oppositie werkt gebroederlijk samenMet een nieuw kabinet verkennen de Kamerleden ook elkaar en de nieuwe rol die de partijen spelen. Linkse oppositiepartijen trekken gezamenlijk ten strijde tegen de coalitiepartners VVD, CDA, ChristenUnie en D66. De kritiek van links verliep vooral nog via de vertrouwde politieke patronen; vrijwel de voltallige oppositie viel VVD‘er Lodders aan op gebrek aan oog voor milieu, klimaat, biodiversiteit en dierenwelzijn.CDA‘er Geurts kreeg van GroenLinks en SP eveneens kritiek over het wegduiken voor de gevolgen van de landbouw op de biodiversiteit. Geurts werd ook vanuit de rechterflank aangevallen. SGP‘er Bisschop legde de vinger op de zere plek en benoemde dat CDA zijn voorstel om de assurantiebelasting voor de brede weersverzekering niet steunt, maar dit eigenlijk wel wil.‘Op het moment dat er wordt geregeerd met conservatieve landbouwpartijen is landbouw ineens het ondergeschoven kindje’NIeuwe coalitiepartij D66 kreeg van links stevig de wind van voren. “Het lijkt wel alsof D66 en de Partij van de Arbeid een beetje stuivertje wisselen. Op het moment dat er geregeerd wordt met conservatieve landbouwpartijen — VVD of CDA, dat maakt eigenlijk niet zoveel uit — is landbouw ineens het ondergeschoven kindje. Dan gaan de idealen weg”, merkte Ouwehand (PvdD) op. Ook GroenLinks viel D66 aan op dit front, omdat de visie van D66 dat de veestapel moet krimpen veel minder stellig is dan in het verleden.
Nieuwe coalitiegenoot Carla Dik-Faber van CU bleef opvallend uit de wind, tijdens het debat. Het feit dat haar partijgenoot minister is én omdat ze in de vorige kabinetsperiode een sleutelrol speelde om links- of rechtsom een meerderheid te vormen, speelt hierbij vast een rol.Laatste strohalm voor aanpassen fosfaatrechtenHoewel het fosfaatrechtenstelsel in 2018 van kracht wordt, grijpen SGP, CDA en CU het begrotingsdebat aan als laatste poging om nog wat wijzigingen door te voeren.Carla Dik-Faber (CU) wil dat de minister in gesprek gaat met actiegroep ‘Innovatief uit de knel’, over mogelijkheden om hun bedrijven te behouden, ondanks de problemen waar ze tegenaan lopen door de invoering van het fosfaatrechtenstelsel. Ze benadrukt dat dit in de loop van 2018 mag. “De boeren zien ook het belang om eerst derogatie binnen te halen.”‘Boetebetaling vanwege fosfaatreductieplan uitstellen tot duidelijk is of bedrijven onder de knelgevallenregeling vallen’CDA‘er Jaco Geurts vraagt om een betaalregeling voor bedrijven die een boete moeten betalen vanwege het fosfaatreductieplan. Het gaat om bedrijven die door de rechter waren vrijgesteld van fosfaatreductie, maar in hoger beroep toch ongelijk kregen. Geurts wil dat de boetebetaling wordt uitgesteld tot duidelijk is of de bedrijven onder de knelgevallenregeling vallen.SGP‘er Roelof Bisschop pleit voor het mogelijk maken van het fiscaal aftrekbaar maken van fosfaatrechten. Ook herhaalt hij het verzoek om extra fosfaatruimte te creëren, bijvoorbeeld door de fosfaatreductie van het voerspoor mee te nemen, de fosfaatruimte van de ‘overige sectoren’ te benutten en de fosfaatexport niet mee te tellen voor het fosfaatplafond. Ook wil SGP de knelgevallenregeling verbreden en de de afroming van het leasen van rechten verlagen.Dion Graus (PVV) vraagt de minister om het hele fosfaatrechtenstelsel niet in te voeren. Omdat fosfaat juist een heel waardevolle grondstof is, moet de productie niet beperkt worden, vindt hij.