Kabinet pakt stikstof aan met zones en emissienormen
Kabinet wil stikstofimpasse doorbreken met zones rond 100 Natura 2000-gebieden, bedrijfsemissienormen en maatregelen voor alle veehouderijsectoren.
Foto's: Mark Pasveer
Met zones van 1 kilometer rond de 15 meest gevoelige natuurgebieden en 500 meter rond de 85 andere meest gevoelige Natura 2000-gebieden kondigt het kabinet ingrijpende maatregelen aan voor de landbouw. Ook komen er stikstofemissienormen voor alle veehouderijbedrijven. Daarmee wil het kabinet Nederland van het stikstofslot krijgen.
In de zones moeten boeren innoveren, extensiveren, verplaatsen of stoppen. Hiervoor is ruim €9 miljard beschikbaar.
Landbouwminister Jaimi van Essen kondigt aan dat in de zones rond de natuurgebieden ook maatregelen worden genomen op het gebied van stikstof, hydrologie, gewasbescherming en versnippering. Doel is om emissies landelijk met 20 procentpunt extra te verlagen. Hoeveel dat per gebied is, wordt later dit jaar bekend. Gebieden mogen tot 2028 met eigen ideeën komen, anders worden maatregelen opgelegd. Welke dat zijn, wordt in januari duidelijk.
Bedrijfsemissienormen per 2035
Daarnaast komen er landelijke maatregelen. Voor melkveebedrijven komt een stikstofemissienorm van 0,164 kilo ammoniak en 92 CO2-equivalenten per fosfaatrecht in 2035. Voor de pluimvee-, varkens- en kalverhouderij volgen de normen begin 2027, per dierplaats. Volgens het kabinet is de norm voor ondernemers met de best beschikbare technieken realistisch haalbaar, bijvoorbeeld door aanpassingen aan de stal of voermaatregelen. Hiervoor is €2 miljard beschikbaar. Daarmee wordt een belangrijk deel van de landbouwopgave gerealiseerd.
Afroming bij handel varkensrechten
De rest moet worden gerealiseerd via bemesting, extensivering, vrijwillige bedrijfsbeëindiging en afroming bij handel in dierrechten. Bij fosfaatrechten wordt al afgeroomd bij handel in rechten. Het kabinet overweegt om ook voor varkensrechten weer afroming in te voeren, voor pluimveerechten niet.
Grondgebondenheid: 2,6 GVE per hectare grond
Er komt een norm van 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare landbouwgrond. Samenwerking met akkerbouwers binnen een straal van 25 kilometer is daarbij toegestaan. Voor melkveehouders in uitspoelingsgevoelige gebieden, te weten zand- en lössgronden, geldt een grasland-/rustgewassenverplichting van 85%.
Spoedwet
In oktober 2026 komt het kabinet met een spoedwet om de kritische depositiewaarde (KDW) te vervangen door wettelijke emissiedoelen, met een programma van maatregelen waarmee handhavings- en intrekkingsverzoeken kunnen worden voorkomen. Uiterlijk in het vierde kwartaal van 2027, en zo mogelijk sneller, voert het kabinet een juridisch houdbare en wetenschappelijk onderbouwde rekenkundige ondergrens (RKO) in. Dat moet vooral voor PAS-melders en interimmers soelaas bieden en ook ruimte geven voor woningbouw en andere projecten met een stikstofdepositiebijdrage onder de RKO.
Andere sectoren
Voor industrie en verkeer kondigt het kabinet ook maatregelen aan. Het gaat om bovenwettelijke ammoniakreductiemaatregelen voor de industrie en verduurzaming van scheepvaart, bouwmaterieel en wegverkeer. Het kabinet maakt in totaal €250 miljoen vrij voor stikstofbronmaatregelen, gericht op een reductie van 50% van de NH3-emissies in de industrie en 50% van de NOx-emissies in de mobiliteit in 2035 ten opzichte van 2019.
Hoe de Tweede Kamer tegenover de plannen staat, blijkt volgende week tijdens het Kamerdebat. Premier Jetten zegt dat het kabinet zowel tegemoetkomt aan de linkerzijde van de Kamer, met natuurherstel, als aan de rechterzijde, met vergunningverlening en nieuwe kansen voor economische ontwikkeling.
Later meer
