‘Intensief of extensief?’

Wat is beter: intensief of extensief? Ga je voor een lage milieubelasting per bedrijf, of kijk je naar de milieubelasting per eenheid product? Heel veel debatten over de landbouw zijn terug te voeren op deze hamvraag.Nieuw onderzoek bevestigt weer eens wat aanhangers van de intensieve landbouw al jaren roepen: een intensieve productiewijze biedt de gunstigste cijfers. Nederlandse boeren gebruiken relatief veel mest en middelen, maar als je rekent met de enorme productiviteit, valt het milieu-effect per kilo product juist erg mee.Productie gaat altijd gepaard met ongewenste neveneffectenDe Dijkhuizen-doctrineDit heet ook wel de Dijkhuizen-doctrine, en eigenlijk is het ook wat het zogeheten eco-modernisme betoogt: mensen moeten toch eten. Productie gaat altijd gepaard met ongewenste neveneffecten. Het totaal daarvan moet je zo laag mogelijk houden, dat is voor iedereen per saldo het beste. Op basis van deze redenering delft biologische landbouw vaak het onderspit tegen gangbare landbouw.Blinde vlekkenBuiten de landbouw oogst dit ‘Wageningse model’ juist kritiek. Het geldt als technocratisch en wordt eerder gezien als oorzaak van problemen dan als oplossing. Waarom mist het daar de overtuigingskracht die het ‘intern’ kennelijk wel heeft? Die nieuwe stal kan wel een luchtwasser hebben, voor de naastwonende is het toch een bril op de neusEen antwoord ligt in de blinde vlekken – voor emoties bijvoorbeeld, maar ook voor plaatselijke effecten. Die nieuwe stal kan wel een luchtwasser hebben, voor de naastwonende is het toch een bril op de neus. En Nederland mag groot zijn in duurzame zuivel, in Friesland klagen ze toch over landschapspijn.