‘Innovatief? Het bekende vasthouden of stappen zetten?’

We kennen de grote stappen, maar de kleine zijn nu in trekIk bezocht vorige week het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden. Leuk om al die oude materialen te zien. Een van de eerste melkrobots, de melkbussen, een mooi opgezette FH-koe. Ik raakte er aan de praat met een van de Holstein-pioniers. Die overstap werd hem toentertijd niet door iedereen in dank afgenomen. Maar hij bleef volharden in zijn visie en aanpak. Uiteindelijk is iedereen meegegaan in deze innovatie, zozeer zelfs dat de oud-Hollandse rassen bijna verdwenen zijn. De weerstand was bij introductie van de melkmachine, de koeltank en de melkrobot niet anders. De melkrobots bevolken inmiddels toch al een kwart van de bedrijven, ondanks dat ik het een erg duur apparaat blijf vinden. Als ik dit zo op een rij zet, dan zie je dat innovatie altijd gepaard gaat met weerstand. Het kost tijd om het oude patroon open te breken. Een klein aantal pakt de innovatie op en een aantal jaren later begint de olievlek langzaam groter te worden.Regelgeving en financiering lastig bij groeiDe donderdagavond erna was ik in gesprek met een groep jonge ondernemers. Allemaal vol vuur en passie om hun bedrijf te ontwikkelen en een toekomst op te bouwen. Worstelend met nieuwe regelgeving lopen ze tegen de grenzen van financiering aan. Hun ouders weten de oplossing; het is in de afgelopen 30 jaar beter geweest om te intensiveren en te groeien, dus dat moet de strategie worden. De jonge ondernemers zien deze analyse van het verleden en kunnen deze niet ontkennen. Tegelijk merk ik dat er bij veel van hen ook twijfel is, want de innovatie vindt momenteel op een heel ander vlak plaats. Circulaire landbouw, biodiversiteit, natuurinclusief, diverse melkstromen. Hoe ga je hiermee om, zeker nu het allemaal nog wat vaag en onzeker is. Foto: Theo TangelderAls pake vast had gehouden aan het trekpaard, hadden we nu geen mooie trekkers gehadHet mooie van deze innovaties is dat je erg laagdrempelig in kunt stappen. Het is niet nodig om meteen biologisch te worden als dit jou niet past. Begin eens met een kruidenrijke slootkant van een meter of 4. Kost relatief weinig, maar is wel een innovatie. Ook de KringloopWijzer en het bemestingsplan. Iedereen is momenteel weer druk om aan deze verplichtingen te voldoen. Verplichtingen als handvatten bij innovatieZie je het alleen als verplichting? Of denk je dat het je ook inzicht kan geven en dat je het als managementinstrument kunt gebruiken? Kijk terug naar de introductie van de melkstal. Dat was een bedreiging voor de werkgelegenheid, maar het is een grote stap vooruit gebleken ten aanzien van lichamelijke slijtage. Het bemestingsplan en de KringloopWijzer over het afgelopen jaar zijn verplichtingen. Welke lessen trek je hieruit naar het komende jaar? Trek de mestboekhouding nog eens uit de kast. Heb je de plannen voor 2019 gemaakt zoals je deze altijd gemaakt hebt? Of heb je voorzichtig een eerste stap gezet om aan te sluiten bij de nieuwe ontwikkelingen? Als pake (opa) vast had gehouden aan het trekpaard, hadden we nu geen mooie trekkers gehad. Volg jij dat voorbeeld en zet je ook een stap?