‘Herhaling misstanden Tielt is praktisch onmogelijk’

Filmpjes van misstanden in Tielt veroorzaakten een schokgolf tot ver buiten België. CEO Debra-Group: we moeten het vertrouwen zien te herstellen.Het is vier maanden geleden dat iedereen in de varkenshouderij en daarbuiten werd opgeschrikt door beelden uit het Belgische Tielt. Animal Rights bracht op dat moment beelden naar buiten van misstanden in het slachthuis van de Debra-Group. Met afschuw werd gereageerd op de beelden, waarop was te zien hoe dieren werden geschopt, geslagen en niet verdoofd het slachtproces ingingen. Lees meer over slachthuis Tielt.‘Horrorslachthuis’Enkele maanden later is de slachterij de klap nog niet te boven. De term ‘horrorslachthuis’ is in de media vooralsnog onlosmakelijk verbonden met het bedrijf. Een aantal afnemers haakte af. Dat leidde tot lagere slachtaantallen. Momenteel worden wekelijks weer zo’n 25.000 varkens verwerkt. Voorheen werden wekelijks 35.000 dieren aangevoerd.Extra cameratoezichtIn de nasleep van de gebeurtenissen werkt directeur Thomas De Roover De Brauwer hard aan het terugwinnen van vertrouwen en het herstellen van relaties. Hij werkte een actieplan uit dat werd goedgekeurd door de Vlaamse minister Ben Weyts en door de Vlaamse inspectie voor dierenwelzijn. Extra cameratoezicht is één van de belangrijkste pijlers. Daarnaast wordt volgens De Roover De Brauwer hard gewerkt aan een mentaliteitsverandering. Naar aanleiding van de gebeurtenissen moesten zes medewerkers het veld ruimen.Naam: Thomas de Roover De Brauwer (30) Functie: CEO organisatie: Debra Group. Het bedrijf ontstond in 2016 na een fusie tussen Debra-Meat en de Groep Goossens. Debra-Group exporteert een fors deel van de productie naar landen binnen en buiten de EU. Foto: Fotostudio Atelier 68Open deurenOm volledig transparant te zijn en iedereen te overtuigen van de ingezette acties, zal het slachthuis vanaf 4 september gedurende een volledige maand ‘een open deuren-beleid’ voeren. Iedereen kan onaangekondigd een begeleid bezoek brengen aan de slachterij. Op verzoek nam Boerderij alvast een voorproefje. De Roover De Brauwer zal straks ook zelf één van de mensen zijn die groepen rondleidt. “Voor ons is dat overigens niets nieuws”, vertelt hij. “Sinds jaar en dag leiden we groepen rond, waaronder veel groepen van verenigingen, hogescholen en zelfs middelbare scholen. We hebben nooit een groep geweerd. Dat mag u best opschrijven.”Splinternieuw gedeelte slachterijDe rondleiding richt zich op het zogenoemde ‘onreine’ deel van de slachterij: de plek waar dieren worden aangevoerd, in de stal liggen en waar het slachtproces begint. Dat is immers ook de plek waar de misstanden zijn geconstateerd. Na het aantrekken van de benodigde kleding kan het rondje beginnen. Wat meteen opvalt is dat dit deel van de slachterij splinternieuw is. Autoriteit op gebied van dierenwelzijnDe nieuw ingerichte wachtruimte is ruim en licht. Er heerst veel rust bij het lossen en opdrijven van de dieren. Het valt moeilijk te rijmen met de schokkende en donkere beelden die hier toch wel degelijk zijn gemaakt. “We hebben in 2016 miljoenen geïnvesteerd in dit deel van de slachterij, waarbij er nadrukkelijk veel aandacht is geweest voor dierenwelzijn. De studie voor dit project is gebaseerd op het werk van Temple Grandin, een autoriteit op gebied van dierenwelzijn. De misstanden die aan het licht kwamen zijn juist daarom extra pijnlijk”, vertelt de directeur.
Varkens lossen in het slachthuis van de Debra-Group in Tielt. Het slachthuis in het Belgische Tielt kwam in opspraak door beelden van Animal Rights van misstanden. Foto's: Fotostudio Atelier 68 Varkens in de wachtruimte van het slachthuis van de Debra-Group.CO2-verdoving met opdrijfgangDe investeringen in dierenwelzijn betreffen vooral de losruimte, de stal met vloerverwarming en vernevelingsinstallatie en CO2-verdoving met opdrijfgang. In tegenstelling tot veel slachterijen heeft het bedrijf vier losse verdovers staan in plaats van één grote carrousel. De Roover De Brauwer: “Daardoor zijn de varkens sneller bij het CO2-gas en dus sneller verdoofd.” Eén voor één laten de machines een stuk of tien varkens op de lopende band ploffen. Te zien is dat een enkel varken daarna nog met een tang een stroomstoot krijgt. “Voor een dier met een longaandoening kan dat soms nodig zijn, omdat CO2 minder wordt opgenomen door de longblaasjes.”Na het verdoven volgt het steken van de dieren, de broeibak en het ontharen. Bij wie dit nooit gezien heeft, zal dit in september ongetwijfeld vragen oproepen en tot wat verschrikte reacties leiden. Daar is de CEO op voorbereid. “We respecteren de mening van iedereen, vleesetend of vegetarisch, en hopen op een constructieve dialoog. Door kleine groepjes rond te leiden denken we daar invulling aan te kunnen geven.”Vierde generatie familiebedrijfNa de rondleiding gaat het gesprek over heden, verleden en toekomst verder op kantoor. De 30-jarige CEO praat daarbij liever niet te veel over zijn eigen persoon. “Dat vind ik niet relevant. Het gaat erom hoe wij als bedrijf zaken oppakken.” Thomas De Roover De Brauwer is de vierde generatie van het familiebedrijf, sinds vier jaar staat hij aan het roer. Het familiebedrijf bestaat in 2020 100 jaar. “Het bedrijf en het personeel, daar gaat het om.”Maar toch, in hoeverre voelt u zich schuldig over hetgeen gebeurd is?“Natuurlijk voel ik mij schuldig over wat hier is gebeurd. Ik wil de ernst van de toenmalige beelden ook zeker niet bagatelliseren. Er zijn overduidelijk grote fouten gemaakt onder mijn verantwoordelijkheid. Ik heb ook overwogen mijn positie op te geven. Zowel intern als door externe deskundigen is daar serieus over nagedacht. Uiteindelijk hebben we beslist dat ik aan het roer zou blijven.”
Slachten van varkens. Onderdeel van de slachtlijn.Is het voortbestaan van het bedrijf in gevaar geweest?“Nee. In totaal hebben we elf dagen stilgelegen en de slachterij draait nog steeds niet op volle capaciteit. Dat heeft natuurlijk een proportionele financiële impact. Daarnaast zijn er klanten die tijdelijk niet kopen bij ons. Hoeveel dat alles heeft gekost kan ik niet zeggen, maar het voortbestaan was niet in gevaar. Er is gelukkig nog geen enkele klant die definitief zegt af te haken. Elke week komt er wel weer ééntje terug. Het is mijn doelstelling om in september de slachtlijn weer helemaal vol te hebben.”‘Wij hebben vrijwillig gekozen voor maatregelen die verder gaan dan het actieplan van de minister’.Van zowel binnen als buiten de sector werden de misstanden scherp veroordeeld. In hoeverre bereikte die kritiek u rechtstreeks?“De imagoschade voor ons en voor de sector als geheel is er natuurlijk. Binnen de federatie van vleesverwerkers in België is ook discussie gevoerd over alles wat is gebeurd. Er is intensief gepraat en wij zijn op onze verantwoordelijkheden gewezen. Wij hebben er daarom ook vrijwillig voor gekozen maatregelen te treffen die veel verder gaan dan in het actieplan van de minister staan. Sinds de herstart hebben we 25 onaangekondigde inspecties gehad. Deze waren allemaal positief. Dat zegt wel iets, denk ik.”‘We willen het modelslachthuis worden inzake dierenwelzijn’.Wat doen jullie precies?“Centraal in de aanpak is het opleiden van mensen en de medewerkers bewuster maken. Iedereen weet wat goed of fout is, maar we willen verder gaan door opleidingen te verzorgen met betrekking tot de psyche en de zintuigen van het varken. We hebben nu drie zogenoemde animal welfare officers. Volgens de wet zou één volstaan. Verder werken we met een flink aantal camera’s, waarvan de beelden op verschillende plekken in het bedrijf te zien zijn. Zo ontstaat sociale controle. Iedereen kan zien wat collega’s doen en kan elkaar aanspreken op eventueel fout gedrag of hiervan melding doen. We willen het modelslachthuis worden inzake dierenwelzijn.”Een herhaling van de gebeurtenissen is onmogelijk?“Praktisch onbestaanbaar, zou ik zeggen. Maar mensen te kwader trouw kun je niet counteren. Nogmaals: daarmee praat ik op geen enkele wijze goed wat is gebeurd, maar omgaan met mensen die niet te goeder trouw zijn, is erg lastig. Uiteindelijk is het ook vooral een kwestie van mentaliteitsverandering. Met controles alleen kun je uitwassen niet tegengaan. Om de gewenste mentaliteitsverandering te bewerkstelligen hebben al onze medewerkers een opleiding gehad van Jos van Thielen, docent dier en welzijn aan de Universiteit van Leuven. Medewerkers hebben bijvoorbeeld geleerd over de psyche en de zintuigen van het varken. Dat kunnen ze gebruiken bij het opdrijven van de varkens, zodat het ook voor het personeel gemakkelijker en ergonomischer wordt.”Het slachthuis heeft nu drie zogenoemde animal welfare officers die toezien op het dierenwelzijn.Ook was er lange tijd veel discussie of de undercovermedewerker een stalmedewerker was of de stalopzichter. Hoe zit dat?“De medewerker was inderdaad de stalmeester die toezicht moest houden. Hij moest chauffeurs en medewerkers juist aanspreken op fout gedrag.”E-mailverkeer getoondOp verzoek laat De Roover De Brauwer de getekende documenten zien en e-mailverkeer met het interimkantoor, waar inderdaad in staat dat het de functie van stalmeester betreft. “Ook dat is uiteindelijk geen excuus voor hetgeen gebeurd is. Al het personeel moet zich aan de protocollen houden.”Hoeveel mensen verwacht u in september?“Wij vernemen dat er veel interesse is. Momenteel kijken we hoe we alles goed kunnen organiseren. We willen mensen ontvangen met goede bedoelingen en hen in kleine groepjes rondleiden. Hoe we dat precies vormgeven bepalen we de komende weken. Uiteindelijk willen we bezoekers, leveranciers en klanten bewijzen dat we goed en transparant werken.”Ook cameratoezicht in NederlandNaar aanleiding van de gebeurtenissen in België heeft staatssecretaris Martijn van Dam ook strenger cameratoezicht aangekondigd in Nederlandse slachterijen. Grote slachterijen hebben systemen geïnstalleerd of gaan dat snel doen. Keuringsdienst NVWA kan die beelden zien als dat nodig is. De beelden worden niet automatisch aan de NVWA overgedragen en worden na verloop van tijd (maximaal vier weken) gewist. Ook met de kleinere slachterijen wil de staatssecretaris afspraken maken over cameratoezicht.