Helma Lodders: ‘Het was keihard knokken voor de sector’

Het belangrijkste werk gebeurt achter de schermen, zegt vertrekkend Kamerlid Helma Lodders (VVD). De focus lag voor haar vooral op het tegenhouden van vergaande maatregelen.Een stapel hoedendozen en meubels staat gereed om te verhuizen. Helma Lodders (52) vertrekt na bijna elf jaar uit de Tweede Kamer. Ze kijkt terug op een mooie, bijzondere en intensieve periode. Lodders was tien jaar landbouwwoordvoerder namens de VVD en daarnaast ook woordvoerder pensioenen en belastingen, én voorzitter van de vaste Kamercommissie voor volksgezondheid. "Wereldwijd wordt de inzet van de sector om steeds duurzamer te produceren gewaardeerd. In Nederland blijft dat achter. Niet zozeer bij de mensen op straat, maar in de politiek en bij NGO’s blijft het knokken voor de positie van de boeren en tuinders”, aldus Helma Lodders. - Foto: Roel DijkstraNaast het vele politiek werk was Lodders bij de kroning van de koning en vertegenwoordigde ze het parlement bij de aankomst van de lichamen van slachtoffers van de neergehaalde MH17. Ook het grote boerenprotest op het Malieveld maakte veel indruk. U was bijna tien jaar landbouwwoordvoerder. Hoe kijkt u daar op terug?“Ik denk dan vooral aan de vele werkbezoeken. De bezoeken bij enthousiaste mensen met mooie innovaties, maar ook de gesprekken met boeren over moeilijke besluiten, zoals het fosfaatrechtenstelsel en de vele knelgevallen. Ik heb nog steeds wekelijks wel een of twee boeren aan de lijn om hierover te praten.”Er moest een werkbaar fosfaatrechtenstelsel komen. Volgens mij zijn we daar in geslaagdU speelde een prominente rol bij de introductie van het fosfaatrechtenstelsel. Hoe kijkt u daar op terug?“Ik heb gewerkt aan een stelsel dat werkbaar is voor de grootste groep ondernemers in het land. Je kan nooit iedereen gelukkig maken. Was het maar zo eenvoudig. Het was echt knokken om een werkbaar systeem te maken voor zowel een boer in Brabant als in Friesland. Terugkijkend ben ik best tevreden over hoe dat gelukt is. Waar ik nog steeds buikpijn van heb, is dat knelgevallen nog altijd tegen beperkingen en belemmeringen aanlopen, waardoor bedrijven zich niet hebben kunnen ontwikkelen tot wat ze graag wilden.”U kreeg ook veel kritiek. Door uw vertraging bleven boeren langer in onzekerheid.“Ja, maar wel met als doel dat er een werkbaar systeem zou komen. Volgens mij zijn we daar in ieder geval in geslaagd. Als je de intentie had om met de introductie van het fosfaatrechten al een heel aantal boeren te laten stoppen, had dat vrij eenvoudig geregeld kunnen worden. Ik heb samen met Halbe Zijlstra hard gestreden om dit te voorkomen.”Je moet goed weten wat wanneer op de agenda komtNederland is de tweede landbouwexporteur wereldwijd. Is het nog wel gepast om daar voorstander van te zijn nu Nederland tegen milieugrenzen aanloopt?“Zeker! Het gaat niet zozeer om de tweede plek, het gaat om de positie in de wereld. Nederland is toonaangevend en een belangrijke speler in de wereld. Land- en tuinbouw is belangrijk voor de economie en werkgelegenheid. We zijn het meest duurzame land in deze sector ter wereld. Door deze technieken te exporteren, maken we de rest van de wereld ook een stukje beter. Als je die exportpositie wilt koesteren, moet je ook een primaire sector in Nederland houden. Anders stokt de innovatie.”U vertrekt als landbouwwoordvoerder. Verdwijnt nu ook het landbouwhart bij de VVD?“Politiek gaat niet over één ding. Je mag van de VVD verwachten dat het een afweging maakt van alle belangen en dan uiteindelijk een beslissing neemt. In het stikstofdossier hebben we laten zien dat landbouw daar echt een belangrijk onderdeel van is. Als de landbouw afgelopen jaren ondergeschikt zou zijn geweest, waren heel andere dingen uit het stikstofdebat gekomen.”Politiek is ook compromissen sluiten, die hadden we niet gesloten als we zelf al een meerderheid zouden hebbenLodders’ speerpunt was altijd: minder regels voor de boer. Gevoelsmatig zijn er in de afgelopen jaren juist meer regels gekomen. Op de achtergrond heeft Lodders behoorlijk wat tegen weten te houden. Zo wist ze samen met CDA’er Jaco Geurts te voorkomen dat de kosten voor NVWA voor de sector met € 10 miljoen zouden stijgen. Door politiek handig op te treden, voorkwam ze dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor regionaal begrenzen van de veehouderij en de Kip van morgen-wet behandelde.“Je moet in de politiek heel alert zijn op alles wat gebeurt. Het belangrijkste werk in de Kamer zijn niet de debatten, maar juist het traject daarvoor. Je moet goed weten wat wanneer op de agenda komt, zodat je het op de juiste plek kan bespreken. Of niet. Bij de verplichte dammetjes in de ruggenteelt was het heel lastig, maar met een politieke truc, door Kamervragen te stellen namens een meerderheid van de Kamer, is het toch gelukt de maatregel te schappen. Het zijn geen mooie methodes, maar het is wel effectief”, zegt Lodders.De BoerBurgerBeweging komt ook in de Tweede Kamer. Ziet u dat als kritiek op uw functioneren?“De partij is voortgekomen uit het gevoel van mensen die ze zich niet gehoord voelen. Ik denk oprecht dat niet iedereen het met de landbouwstandpunten van de VVD eens zal zijn. Politiek is ook compromissen sluiten, die hadden we niet gesloten als we zelf al een meerderheid zouden hebben.”Mijn belangstelling voor de landbouw is en blijft erDe landbouw staat, mede door het stikstofdossier, in het middelpunt van de belangstelling. Maakt u zich zorgen over de toekomst van de sector?“Ik geloof erg in de kracht van de landbouw, in het belang van onze voedselproductie, en in de waarde van de Nederlandse land- en tuinbouw voor de klimaatdoelen in Nederland en wereldwijd. Ik ga er nog steeds van uit dat anderen dat ook gaan zien. Daar heeft de sector zelf ook een belangrijke rol in, door vanuit kracht naar voren te stappen en input te blijven geven.”Wat gaat u doen na uw Kamerlidmaatschap?“Ik ben me aan het oriënteren. Mijn belangstelling voor de landbouw is en blijft er, maar ik vind veel dingen leuk. Ik sluit daarom helemaal niets uit.”Bent u beschikbaar als bewindspersoon?“Beschikbaar ben ik altijd. Als de vraag komt, zal ik er over nadenken, maar nu trek ik mijn eigen plan. Ik ben benieuwd waar dat mij gaat brengen, en ik heb veel zin om nieuwe wegen te verkennen.”