Groot, groter en grootst

Op de conferentie Large Farm Management gaat het om écht grote bedrijven. Daar is de Nederlandse megastallendiscussie niets bij.Eind september bezocht ik de conferentie Large Farm Management in Kiev, georganiseerd door de Ukrainian Agri Business Club. En dan gaat het om écht grote bedrijven, daar is de discussie over megastallen (met meer dan 250 koeien) in Nederland helemaal niets bij. Deze heren praten over bedrijven van meer dan 100.000 hectare en enkele duizenden melkkoeien. Natuurlijk gaat het over heel verschillende landen; Oekraïne is zo’n 15 keer groter dan Nederland, dus is het ook wel logisch dat we verschillend denken over wat groot is.Het was een leuk opgezette dag met veel sprekers uit de praktijk. Iemand van de Wereldbank hield een verhaal over de hoeveelheid voedsel die we nodig hebben om de wereldbevolking te blijven voeden en waar dat voedsel geproduceerd zou kunnen worden. Hij was niet negatief en zag voldoende kansen in met name Oekraïne, Brazilië, Argentinië en Peru en ook in Soedan, Tanzania, Zambia en Mozambique. In deze landen zijn nog genoeg mogelijkheden om de productie te verhogen.Niet op de pof levenOok was een lokale econoom uitgenodigd en toen ging het natuurlijk weer over de crisis en hoe dat zat. Deze man hoorde zichzelf graag praten, maar één ding had hij goed gezien: na een huizencrisis (VS) en een bankencrisis (VS en EU) is er nu een overheidscrisis. Overheden kunnen hun schulden niet meer betalen. Lange tijd hebben we met z’n allen gedacht dat overheden op de pof kunnen leven. Maar dat blijkt niet waar, dus ook de overheid moet de tering naar de nering zetten. Dit zou ook hier in West- en met name Zuid-Europa en de Verenigde Staten eens moeten doordringen.Melkprijs van €42 per 100 kiloDanone hield ook een verhaal over het tekort aan melk. Het bedrijf heeft een schreeuwend tekort aan goede kwaliteit melk en overweegt zelf te investeren in een melkveebedrijf of -bedrijven. Maar liever doet het dat samen met een investeerder die het risico neemt en die verstand van zaken heeft. Een melkprijs van €42 per 100 kilo wil het betalen. In ieder geval nu, maar het is en blijft de vraag of het dat ook doet als de wereldmarkt voor poeder heel laag staat. Dat was namelijk een paar jaar geleden het geval en toen liet Danone de boeren barsten. Nu plukt het daar de wrange vruchten van.Zeven werknemers per 1.000 hectareVerder viel het in de verhalen op dat veel bedrijven in drie tot vijf jaar snel zijn gegroeid van enkele duizenden hectares naar enkele tienduizenden en zelfs enkele bedrijven naar 100.000 hectare of meer. Ekoniva is bijvoorbeeld gegroeid van nul koeien in 2002 naar meer dan 10.000 koeien in 2011. Wel gaven ze allemaal aan dat ze nu consolideren en werken aan het reduceren van de kosten per kilo product. Er was er een bij die nu naar minder dan zeven werknemers per 1.000 hectare wil. Hij zat in het begin op ruim 20 per hectare en is al gezakt naar tien, maar dat moet nog verder naar beneden. De kosten tikken hard door als je zo groot bent en je kunt als je het goed organiseert heel efficiënt werken.Openheid over cijfersErg opvallend was de openheid over cijfers, zo presenteerde Stefan Durr van Ekoniva de cijfers van zijn melkveebedrijven. Nu heeft dat bedrijf een kostprijs van €32 per 100 kilo, dat moet €20 worden. Ook andere bedrijven die presentaties gaven waren erg open met cijfers. Een aantal deed dat omdat ze aan de beurs staan en daarom toch hun cijfers moeten presenteren, anderen gewoon om van elkaar te leren. Maar het was elke keer toch weer: het moet én kan beter.