Grondwater onder akkers steeds schoner

Het bovenste grondwater onder akkerbouwbedrijven wordt steeds schoner. Maar de uitspoeling van nitraat daalt langzamer dan bij melkveebedrijven.Dat blijkt uit gegevens van het basismeetnet van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM). Het LMM wordt uitgevoerd door milieu-instituut RIVM en Wageningen Economic Research (WER) in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.De nitraatuitspoeling door akkerbouwbedrijven is in de periode 1991-2016 zichtbaar gedaald, meldt WER. ‘Sinds 1991 is de stikstofbemesting in de akkerbouw niet substantieel gedaald, terwijl de gewasopbrengsten wel stegen. Dit resulteerde in een daling van de overschotten en een hogere efficiëntie bij het gebruik van nutriënten.’Stikstofoverschot akkerbouw hoger sinds 2016Maar sinds 2015 stagneert de daling bij akkerbouwbedrijven. In 2016 waren de stikstofoverschotten in alle regio’s zelfs hoger dan in de 5 voorgaande jaren. Volgens WER komt dat door de relatief lage gewasopbrengsten in 2016. In zo’n jaar nemen de gewassen minder nutriënten op. Het LMM is ontwikkeld om het effect te meten van het mestbeleid op de emissie van nutriënten vanuit de landbouw naar het grond- en oppervlaktewater.Waterkwaliteit melkveebedrijven op peil ondanks intensiveringOok op melkveebedrijven wordt het bovenste grondwater steeds schoner wat betreft uitspoeling van nitraat. De belangrijkste reden daarvoor is een forse daling in het gebruik van kunstmest en dierlijke mest. Deze is in de loop van de jaren met 30% afgenomen. Als gevolg daarvan zijn ook de overschotten aan stikstof en fosfaat per hectare gedaald. Meer dieren en melkproductie per hectare vanaf 2013Vanaf 2013 neemt de intensiteit (uitgedrukt in fosfaat GVE per hectare) van melkveebedrijven in alle regio’s toe, zo meldt WER. Behalve dat er meer dieren per hectare zijn, neemt ook de melkproductie per hectare toe in alle regio’s. Hierbij is de Zandregio het intensiefst met 18.500 kilo melk per hectare. De Veenregio is met 14.600 kilo melk per hectare het meest extensief.Ondanks deze intensivering blijft het stikstofbodemoverschot vanaf 2013 ongeveer op gelijk niveau in de Zand-, Klei- en Veenregio. De bemesting met dierlijke en kunstmeststikstof daalt nog iets in de periode 2013-‘16 in de Veenregio en blijft gelijk in de Zand- en Kleiregio.