‘Grondgebonden op grotere bedrijven’

Een blog over groeiende bedrijven maakte veel los. Vergaderboer bespreekt een aantal van de reacties.“Het advies van de Commissie Grondgebondenheid spreekt me aan”, zegt Hanna. “In 2040 de hele rundveehouderij grondgebonden. Dat is een stip aan de horizon, waar we heen kunnen werken. Jonge boeren van 30 hebben ermee te maken. Want het is al over 20 jaar. Dan zijn ze 50.”‘Van veranderingen houden boeren niet’Mooie woorden van Hanna, maar ik heb zo mijn twijfels. Het betekent een grote verandering in de bedrijfsvoering. En van veranderingen houden boeren niet, zo blijkt uit veel reacties op mijn blog over groeiende bedrijven. Ik stelde dat denken aan 800 koeien per bedrijf helemaal niet zo gek is.Veel reacties, weinig medestandersWelnu, de lezers dachten daar duidelijk anders over. De reacties waren niet voor de poes. Ik kreeg weinig medestanders. Dat betekent dat de wat behoudendere boeren reageren en dat de vernieuwers bezig zijn met verder te groeien. Want cijfers liegen niet en die werden in de blog genoemd.‘Teveel nadruk op grote groeiers’“Je hebt misschien de nadruk wat teveel op grote groeiers gelegd”, corrigeert Hanna mij. “Je moet iedereen in zijn waarde laten. Een boer, die veel op het eigen bedrijf werkt, niet met vakantie gaat en beperkt deelneemt aan het sociale leven, is misschien heel gelukkig. Hij zal ongelukkig worden met personeel. Ieder moet op zich op zijn eigen wijze zalig voelen.”“En groot betekent in de melkveehouderij niet altijd megastallen met een groot mestoverschot,” voegt Hans eraan toe. “Het kunnen best bedrijven zijn met meerdere vestigingen, maar onder leiding van één boer, de ondernemer. Dat kunnen best grondgebonden bedrijven zijn. Het aantal koeien op een bedrijf geeft niet aan hoe intensief het is. Als je genoeg grond hebt, kun je grondgebonden boer zijn. Daar moeten we dan naar streven.”Ouderen kunnen nog wat leren van jongeren“En de prijs van grond dan?” werp ik tegen.“Als grond per ha minder opbrengt aan voer dan nu, wordt die zeker goedkoper. Ook kun je inspelen op natuurinclusieve landbouw. Veel grond, niet zo duur en toch een voldoende groot bedrijf. Daar wil ik voor gaan.”Toch goed dat jonge mensen flexibel omgaan met veranderende omstandigheden. Daar kunnen ouderen wat van leren.