Gezinsbedrijf rots in de branding? (4)

Zullen er nog opvolgers zijn voor gezinsbedrijven? Ik heb zo mijn zorgen. Wie kiest er nog voor het kleine wereldje dat voor een groot deel bestaat uit gesprekken rond de keukentafel?Het lijkt zo mooi, zo beschermd. Pa en ma, geholpen door één of meer kinderen zorgen dat het werk op de boerderij wordt gedaan. Dat er inkomen is. Wordt dit te weinig, dan komt de buitenwereld in beeld. Werk bij een loonwerker, een baan in de zorg voor moeder, of men gaat als ZZP-er de boer op. Zo wordt de overtollige arbeid rendabel gemaakt.

Willen potentiële opvolgers dat nog? Thuis een te geringe basis voor een goed inkomen en dan als veredelde arbeider elders de kost verdienen? Vaak moet dan thuis op de boerderij buiten de normale arbeidstijd nog wel worden bijgesprongen. Kortom, altijd aan het werk en toch nog een beperkt inkomen.

Dat gaat goed als men jong en fit is en de kinderen jong. Worden boer en boerin ouder, dan wordt het al minder. Voor de inwonende zoon verandert het wanneer zijn hormonen hem in de armen van een vrouw drijven. Dat wordt nestelen en dan blijkt dat het nieuwe familielid het helemaal niet zo vanzelfsprekend vindt dat haar vriend altijd aan het werk is. Zij wil in het weekend vrij zijn, er eens op uit en vooral ook met vakantie. En 's avonds altijd aan het werk en laat thuis, dat vind ze maar niks.

Daarom zijn gezinsbedrijven met te weinig inkomen uit het eigen bedrijf en het bij sprokkelen van inkomen elders geen stabiele bedrijven. Het zijn in feite de wijkers van de toekomst.