Gezinsbedrijf op retour

’’De tijd van het gezinsbedrijf lijkt voorbij. Niet direct, maar wel op termijn”, zegt Hanna, die daarmee LEI-onderzoekers na-aapt.Dat zeg ik haar, maar ze reageert fel: ”Kijk maar om je heen. De grotere bedrijven investeren. Gezinsbedrijven worden stilstaande bedrijven. Niet toekomstbestendig. Dat weten ze nog niet, maar bij de volgende daling van de melkprijs piepen ze weer. Dan moet Sieta van Keimpema weer in de startblokken. Die hoor je nu niet, want de melkprijs is te hoog voor de klaagclub, waarvan ze het boegbeeld is.”

”De hoge melkprijs is niet aan haar te danken”, constateer ik. ”Dat moeten we wel even vaststellen. De meevallende melkprijs komt uit de markt en niet uit de regelgeving. Een teleurstelling voor Sieta en haar trawanten, maar wel de werkelijkheid.”

”Terug naar de uitbreidende bedrijven,” haalt Hanna me bij de les. ”Het is een vooruitgang dat het gezinsbedrijf langzamerhand gaat verdwijnen. Op die bedrijven zal de eenzaamheid van de boer steeds meer zal toeslaan. Daar komen boerenzoons nog minder aan de vrouw. Tenminste, als ze nog willen opvolgen.”

”De toekomst is aan het gezinsbedrijf-plus. Bedrijven met één of meer vaste betaalde arbeidskrachten. Waar de boer niet meer elke dag gebonden is, maar ook vrije tijd heeft. Tijd ook om na te denken. Daar komen veel boeren niet aan toe omdat men steeds in hetzelfde kringetje ronddraait”, zegt Hanna.

Ik knik: ”Het is ook een goed moment om te investeren in uitbreiding van stal en land. De grondprijzen zijn gedaald en het bouwen van een stal is veel goedkoper geworden. Er is in de bouw honger naar werk. Daar moet je van profiteren.”

”En natuurlijk geen melkquotum kopen. Dat kan echt niet meer voordat het wordt afgeschaft. Gewoon nu het eigen bedrijf optimaliseren en in 2015 op volle kracht vooruit in een nieuwe of uitgebreide stal. De melkprijzen en de huidige toeslagen geven daar de ruimte voor”, aldus Hanna, die het helemaal ziet zitten.