‘Gesjoemel in de landbouw aanpakken met blockchaintechnologie’

Het gesjoemel met de registratie van melkkoeien toont eens te meer aan dat de agrofoodsector nieuwe technologieën zoals blockchain moet gaan omarmen. Door het onveranderbaar koppelen van data en producten ontstaat een betrouwbare keten.➤ Door Onno Nillesen en Hans Schoolderman, beiden voedselintegriteitspecialist bij PwCMinister Schouten zal ongetwijfeld met gemengde gevoelens terugkijken op haar bezoek aan de Grüne Woche. Daar in Berlijn, op de grootste landbouwconsumentenbeurs van Europa, te midden van een keur aan internationale concurrenten, toonde Nederland zich van haar meest innovatieve kant op het gebied van landbouw, tuinbouw en levensmiddelen. Op hetzelfde moment, slechts 600 kilometer westelijker, kwam een pijnlijke fraude aan het licht. Een aantal Nederlandse melkveehouders blijkt te knoeien met de registratie van pasgeboren koeien.Lees ook: Schouten bezorgd over derogatieNa het paardenvleesschandaal en de fipronil-affaire is de fraude met registratie van kalveren de zoveelste zaak waarin rotte appels onze internationale reputatie van topsector te grabbel gooien. Waar de Nederlandse agrofoodsector internationaal geroemd wordt om zijn innovatie, wordt het thuis geconfronteerd met schandalen die voortkomen uit een gedateerde cultuur van misleiding en wantrouwen. Weer zijn de argusogen van Brussel op Nederland gericht. Weer lijden de goeden onder de kwaden.Betrouwbare systemenNederland kent een woud aan certificeringsprogramma’s en registratiesystemen om oprukkende voedselfraude te bestrijden. Vaak zijn deze ook nog gekoppeld aan consumentenkeurmerken. De jaarlijkse kosten voor deze programma’s zijn enorm. Voor een (internationale) voedselproducent kan dit oplopen tot tientallen miljoenen euro’s per jaar, terwijl de toegevoegde waarde zeer beperkt is.Dat bleek dus ook afgelopen week weer. Met een beetje boerenslimheid blijkt het registratiesysteem voor kalveren te kraken. De kalfjes van de ene koe werden toegeschreven aan een andere koe, die dan op papier een meerling had gekregen. Daardoor kon een deel van de koeien langer te boek staan als koe die nog geen kalf heeft gekregen en dus nog geen melk geeft. Die tellen maar voor de helft mee in de Europese regels voor fosfaatreductie.Met de blockchaintechnologie worden data en product onveranderbaar gekoppeld. Zo kan fraude worden voorkomen, aldus Onno Nillesen en Hans Schoolderman. - Foto: Henk RiswickDe milieuschade die hier uit voortvloeit, is niet het enige kwalijke. Autoriteiten moeten, als er een koeienziekte uitbreekt, ook precies weten welke koeien waar zijn. “Als dit systeem niet betrouwbaar is, dan is dat in gevallen van uitbraak van een dierziekte een risico voor de diergezondheid en volksgezondheid”, schreef de minister aan de Tweede Kamer. Als het de minister menens is, komt ze snel met radicale oplossingen.Blockchain: een betrouwbare ketenBlockchain is zo’n radicale, innovatieve oplossing. Een op blockchain gebaseerd systeem gaat niet uit van ‘vertrouwen’. Integendeel, het omarmt ‘wantrouwen’. Dat klinkt gek, maar vormt juist de kracht. Door het onveranderbaar koppelen van data en producten ontstaat een betrouwbare keten. De fraude met kalveren kan worden voorkomen door het unieke DNA-profiel van individuele kalveren te verzamelen en vast te leggen op een blockchainplatform. Het DNA-profiel van een kalf is altijd te herleiden naar de betreffende koe. Door deze informatie op de blockchain vast te leggen en elke transactie vervolgens te registreren, wordt de reis die een kalf aflegt transparant: van boer tot bord.Samen met arc-net (een Noord-Ierse technologie start-up) en enkele agrofoodbedrijven experimenteren we momenteel met concrete toepassingen van blockchaintechnologie bij het bestrijden van fraude. Eerder riep ook Rabobank partijen op deel te nemen in verkennende blockchain-activiteiten. Het is echter maar een handjevol koplopers dat daadwerkelijk verantwoordelijkheid neemt.Na dit nieuwe schandaal is de sector aan zijn stand verplicht te werken aan het herstel van (het onderlinge) vertrouwen, en daarmee goedwillende partijen én onze goede naam als wereldspeler in de landbouw te beschermen.