‘Geen goedkope oplossingen voor duurzaamheid’

Minister Schouten werkt aan een landbouwvisie. Dat is niet de eerste; de afgelopen 30 jaar zijn door bewindspersonen zeker 6 visies uitgebracht. Daarnaast zijn vele rapporten en adviezen door anderen opgesteld. Al die documenten hebben niet kunnen voorkomen dat er nog steeds stevige problemen zijn.Bij een recente enquête van dagblad Trouw werden vooral de zwakke marktpositie, de vele en voortdurend wisselende regels en het gebrek aan waardering vanuit de samenleving genoemd. Veel boeren – en ook anderen – zoeken de oplossing in nauwere banden tussen consumenten en producenten, die dan ’natuurinclusief’ zouden moeten produceren.Dat kan wel eens op een teleurstelling uitlopen, vooral door een versimpeling van de problematiek. In de eerste plaats omdat de verenigbaarheid van landbouwproductie en natuur wordt overschat. Een bloemrijke perceelsrand kost maar weinig, maar verdergaande ‘productie van natuur en biodiversiteit’ is meestal lastig in te passen en loopt al gauw in de papieren.Voor een sector die 70% van zijn productie exporteert, wordt de prijs niet bepaald in de supermarkt, maar op de wereldmarkt. - Foto: ANPIn de tweede plaats wordt voor de prijsvorming te makkelijk naar de Nederlandse consument gewezen. Voor een sector die 70% van zijn productie exporteert, wordt de prijs echter niet bepaald in de supermarkt, maar op de wereldmarkt. Bovendien: als duurzame productie omvangrijker wordt, gelden daarvoor dezelfde economische wetten als voor gewone producten, ook ten aanzien van de verhoudingen binnen de keten. Mede daarom is de portemonnee van de consument vaak niet de handigste manier om maatschappelijke doeleinden te halen. Als je meer grutto’s wilt, kun je beter rechtstreeks voor grutto’s betalen dan melk en vla duurder maken.‘Je kunt van Vladimir in Moskou niet verwachten dat hij meer voor zijn kaas betaalt, omdat wij koeien in de wei willen houden’Daarnaast wordt het bereiken van duurzaamheid bemoeilijkt door de open grenzen en door de sterke exportafhankelijkheid, die volgens voorlieden uit de sector en sommige politieke partijen nog verder moet toenemen. Maar je kunt van Vladimir in Moskou niet verwachten dat hij meer voor zijn kaas betaalt, omdat wij in Nederland de koeien in de wei willen houden. Exportgerichtheid en maatschappijgerichtheid zijn niet op een koopje te combineren.