Fertigatie lost maatprobleem in pootaardappelen op
Het leggen van de slangen tijdens het aanfrezen. Foto's: Van Iperen
In het Brabantse Kruisland haalt familie Testers met fertigatie topopbrengsten in hun pootaardappelen. Wat begon als experiment op een klein perceel, is uitgegroeid tot een beproefde aanpak die het verschil maakt, vooral bij gevoelige rassen zoals Inova.
"Fertigatie was bij ons eigenlijk een antwoord op een probleem," vertelt Jeroen Testers, vijfde generatie op het familiebedrijf. "Het ras Inova maakt veel knollen, maar wordt niet makkelijk grof genoeg. Daarnaast liep de maatsortering erg uiteen. We zochten naar een manier om meer homogeniteit en opbrengst te krijgen. Met fertigatie lukt dat."
Een moeilijke klant: Inova
Het ras Inova heeft veel potentie, maar ook uitdagingen in de teelt. "Het is een vroeg ras, heeft wat zwakker wortelgestel en kan daardoor snel achteruitgaan," licht Jeroen toe. "We overwegen niet om ermee te stoppen, want het is een gewild ras. Maar je moet er dus wel álles aan doen om het goed te krijgen." Daarom ging de familie op zoek naar meer sturing tijdens het seizoen. "Met fertigatie kun je heel gericht water en meststoffen toedienen, precies op het moment dat het gewas het nodig heeft," aldus vader Willem.
Jeroen: "We hebben dit jaar een opbrengst van 52,8 ton, met 71 procent in de maat 28–55 mm, waarvan ook nog eens heel veel 45-50 mm. Dat is bizar goed, zeker omdat we klein uitgangsmateriaal gepoot hebben. Dat heeft eigenlijk geen kans van slagen, maar met fertigatie krijgen we het wel voor elkaar. Je verlegt echt de grenzen van wat je met dit ras kunt bereiken."
Minder verspilling, meer rendement
De voordelen zijn duidelijk: een homogener gewas, minder uitval en een hogere kwaliteit. "Nu krijgen we de poters aan de maat," zegt Willem. Ook de kiemkracht blijkt beter. Uit een kiemproef bleek dat de gefertigeerde knollen een stuk vitaler zijn dan die zonder fertigatie. "We zagen 185.000 stengels per hectare tegenover 155.000 bij de controle. Die vitaliteit is interessant voor de afnemer."
Mikey Akkermans, teamleider akkerbouw bij Van Iperen en bij het project betrokken als fertigatie specialist bevestigt de cijfers: "Het resultaat bij Testers is uitzonderlijk goed. Zeker als je weet dat het kleine poters waren. Dit laat zien hoe sterk je met fertigatie kunt sturen op maat, vitaliteit en opbrengst."
Water is goud waard
Op hun 160 hectare grote bedrijf heeft de familie Testers de luxe van onbeperkt zoet water via eigen bronnen. "Veel beregenen we elektrisch met een beregeningsboom," legt Jeroen uit. "Maar juist op de kleine stukken, waar je niet makkelijk met een haspel komt, zetten we fertigatie in. Dat was dit jaar slechts 2,5 hectare." Dat kleine areaal heeft niet te maken met gebrek aan vertrouwen. "Het werkt fantastisch, maar op grote stukken is het voor ons simpelweg te arbeidsintensief," zegt Willem.
De slangen worden met het aanfrezen in de rug gelegd. "Rooien doen we met een doorvalmat. De aardappelen vallen erdoorheen, de slangen blijven op de mat liggen. Je hoeft ze dus niet eerst uit de grond te trekken, en dat voorkomt schade en verlies. Dat werkt perfect," aldus Jeroen.
Voedingsschema op maat met ‘Mijn Fertigatie’
Jeroen regelt de fertigatie zelf. "Gemiddeld zet ik het systeem één keer per week aan, in zware loofgroei soms twee keer per week." Het bemestingsschema is gaandeweg steeds verder verfijnd. "We hebben veel geleerd over het afstemmen op het weer en de groeifase. Dit seizoen was erg groeizaam, dus dan moet je het plan naar voren halen. Dat vraagt om flexibiliteit en alertheid waarbij het adviesprogramma ‘Mijn Fertigatie’ van Van Iperen een handig hulpmiddel is." ‘Mijn Fertigatie’ helpt telers om de exacte dosering voor de water -en meststoffengift te berekenen. Hierdoor ligt er een nauwkeurig bemestingsschema dat zelf aangepast kan worden naar de groeifases van het gewas.
Mikey Akkermans vult aan: "Met fertigatie kun je heel nauwkeurig sturen op behoefte. Je ziet dat in een groeizaam jaar, zoals dit, de opname veel hoger ligt. Dan moet je eerder en vaker bijsturen. Dat lukt alleen als je dagelijks monitort en je plan daarop aanpast. Aan het eind sterft het gewas netjes af; je ziet dan dat je de groeicyclus echt hebt voltooid. Je haalt er dus het maximale resultaat uit. Ik denk dat we daar niet heel veel verder in kunnen groeien."
Een groot voordeel is het gebruik van de fertigatiemeststoffen van Van Iperen "Het is een kant-en-klaar product. Dat scheelt een hoop gedoe én voorkomt verstoppingen," zegt Jeroen. "Collega’s lossen meststoffen nog zelf op, maar dat geeft risico op neerslag in je mengtank, filters en leidingen."
Kleine percelen, groot resultaat
Opvallend genoeg is het succesverhaal begonnen op percelen die te weinig werden beregend. "Naar een klein hoekje rij je niet graag met de haspel. Dus die percelen blijven vaak te droog. Nu benutten we ze optimaal. Dat is pure winst." En het resultaat mag er zijn. "Met fertigatie kregen we er op het Inova perceel wel 10 ton extra opbrengst bij, in precies de goede maat," zegt Jeroen. "Dat geeft vertrouwen voor de toekomst."
Toekomst met slangen
Toch is het niet gezegd dat de familie straks álle percelen gaat fertigeren. "Het moet wel uitvoerbaar blijven," benadrukt Jeroen. "De arbeid is voor ons de grootste bottleneck. Maar we denken wel strategisch. Moeilijke rassen? Die gaan in de slangen. Makkelijke, op percelen met goede waterbeschikbaarheid, die beregenen we." Dit jaar zetten ze fertigatie voor het eerst ook in bij de uien. "Dat ziet er nu al veelbelovend uit," zegt Willem. "Heel grof spul. Ik verwacht dat we daar qua kwaliteit ook flinke stappen zetten. Het is gewoon veel constanter. En dus beter."
Klaar voor de toekomst
Wat begon als een praktische oplossing voor een lastig ras, is uitgegroeid tot een serieuze teeltstrategie. "We hebben veel moeten leren, over voeding, vocht, arbeid en techniek, maar het werpt z’n vruchten af," zegt Jeroen. "En het belangrijkste is dat je ermee kan sturen. Fertigatie is geen wondermiddel, maar wél een precisietool waarmee je veel meer grip krijgt op je teelt."
Van Iperen loopt al jaren voorop in fertigatie. In uien, (poot)aardappelen en tulpen helpen we telers om met water én meststoffen tegelijk te sturen op groei, kwaliteit en efficiëntie. Wat we leerden in de tuinbouw, passen we nu toe in de open teelten. Met ons unieke programma ‘Mijn Fertigatie’ maken we fertigatie praktisch toepasbaar. En dankzij onze hoog geconcentreerde, kant-en-klare meststoffen, afgestemd op specifieke gewassen, benut je elke druppel optimaal. We blijven ontwikkelen: met praktijkproeven in verschillende gewassen zoeken we continu naar de beste strategie.
