‘Experiment Oostvaardersplassen’

Waarom maken we van de Oostvaardersplassen geen toegankelijke, natte natuur?Als ik naar de Randstad reis, ga ik meestal aan de linkerkant van de trein zitten, en op de terugweg rechts. Dat is om te voorkomen dat ik onderweg naar een steppeachtig landschap met grote kuddes magere beesten moet kijken. Inderdaad, de Oostvaardersplassen. Ik had me voorgenomen er nooit weer iets over te schrijven, maar de opwinding van afgelopen weken is te erg.Interessante beschouwingenHet al dan niet goed verzorgen van de dieren daar, leidt op mijn werk en in de pers tot interessante beschouwingen. Bijvoorbeeld over de vraag of het gebied wel zo gelukkig is ingericht. Oud-hoogleraar Frank Berendse van de Wageningse universiteit gaf aan dat het gebied maar weinig biodiversiteit herbergt. De grote grazers vreten alle interessante planten in een jong stadium op en dan blijft er maar weinig over. Hij vindt dat het gebied eigenlijk beter kan worden ingericht voor natte natuur, iets met moeras en vogels. Als dat lukt, ga ik weer aan de goede kant van de trein zitten. We wonen met 18 miljoen mensen in een land met weinig ruimte, zegt Dirk Strijker. "Dan is het een beetje raar om een gebied van meer dan 5.000 hectare in te richten als ontoegankelijke steppe." Foto: ANPEen andere discussie was of je als dier beter af bent wanneer je wordt afgeschoten voor je bent verhongerd. Als je er even over nadenkt en je wat inleeft, is dat nog helemaal niet zo’n gemakkelijke keuze. Maar ze hebben die keuze niet.Geslaagd experimentHet idee voor de Oostvaarderplassen is terug te voeren op het proefschrift van oud-LNV ambtenaar Frans Vera. Zijn stelling was dat Europa vroeger niet geheel met bossen bedekt kan zijn geweest, omdat grote grazers voorkomen dat alles dichtgroeit. In dat licht zijn de Oostvaardersplassen een geslaagd experiment, er is daar na al die jaren duidelijk geen sprake van dichtgroeien. Wat dat betreft kunnen we het experiment nu wel stoppen, we hebben een heldere uitkomst.‘Natte natuur kan heel aantrekkelijk zijn’Er is echter voor mij een heel andere reden om van deze Oostvaardersplassen-steppe af te willen. We wonen met 18 miljoen mensen in een land met weinig ruimte. Dan is het een beetje raar om een gebied van meer dan 5.000 hectare, vlakbij steden als Lelystad en Almere, in te richten als ontoegankelijke steppe. De eerste keer dat ik er met de fiets langskwam, dacht ik er vrolijk doorheen te kunnen fietsen, maar dat kan niet. Je moet op een uitkijkpunt klimmen of rechts in de trein naar Den Haag gaan zitten om het te kunnen aanschouwen. Ik vind het idee van Berendse daarom niet zo slecht, want natte natuur kan heel aantrekkelijk zijn. Kijk maar naar de grote watergebieden van Nederland, de Weerribben bijvoorbeeld. Voorwaarde is wat mij betreft dus wel dat we er toegankelijke natuur van maken. Af van gezeur over kogel of verhongerenStaatsbosbeheer weet heel goed hoe je een gebied in moet richten om het én toegankelijk te houden én te voorkomen dat er grote aantallen mensen diep in doordringen. En dus weg daar met de meeste grote grazers. Dan zijn we ook af van het gezeur over de kogel of verhongeren.