‘EU-beleid staat aardappelveredelaar in de weg’

Waar elders gene-editingtechnieken zijn toegestaan, is de aardappelveredelaar in de EU gebonden aan de klassieke manier van kruisingen maken.In Nederland zijn zo’n 20 bedrijven actief in de veredeling van aardappelen. Boerderij-redacteur Jan Engwerda heeft in de afgelopen twee jaar van 17 bedrijven een portret gemaakt. De veredelingsbedrijven zijn een toonbeeld van vakmanschap in Nederland. Door het continue proces van elk jaar weer nieuwe en betere rassen introduceren, in combinatie met hoogwaardige vermeerdering van knollen is het kleine aardappellandje toonaangevend in de wereld. Pootgoedconcurrent SchotlandNederland is wereldwijd de grootste exporteur van uitgangsmateriaal voor de aardappelteelt. Slechts op enkele bestemmingen doet de Nederlandse export onder voor die van concurrenten. Zo is Schotland sinds enkele jaren Nederland de baas in de afzet van pootgoed naar Egypte. Nederlandse bedrijven hebben zich enkele keren vertild aan de afzet in Egypte en zien met lede ogen toe hoe de Schotten deze afzet overnemen. Aan de andere kant hebben Nederlandse bedrijven al heel wat leergeld betaald wat de betalingszekerheid betreft. Daarom is het niet verwonderlijk dat bedrijven voorzichtiger zijn geworden.Nederland koploper pootgoedafzetDesalniettemin is Nederland fier koploper in de pootgoedafzet. Jaarlijks wordt rond 800.000 ton pootaardappelen in het buitenland verkocht en daar verder geteeld. Daarvan is 180.000 ton bestemd voor Afrika en 120.000 ton voor Azië. Concurrenten liggen op de loer en willen waar het maar even kan wel wat marktaandeel inpikken.Veredelaars kunnen nog flinke stappen maken, maar hebben daar wel de juiste technieken voor nodig Om de vooraanstaande positie in uitgangsmateriaal te handhaven kan Nederland niet op zijn lauweren gaan rusten. Veredelaars en de pootgoedtelers in Nederland moeten stappen blijven maken. Ondanks beperkingen in de teelt – zoals minder beschikbare bestrijdingsmiddelen – mag geen concessies worden gedaan aan kwaliteit. Schaalvergroting om de kosten te drukken, komt daarmee ook in de knel. Want het oog van de meester heeft maar een beperkte reikwijdte.In EU alleen klassieke kruisingenVeredelaars kunnen nog flinke stappen maken en dat kunnen ze ook redelijk snel. Maar daar hebben ze wel de juiste technieken voor nodig. En daar zit nu net de bottleneck in de Europese Unie. Waar elders de modernste hulpmiddelen zijn toegestaan om te sleutelen aan de genen, is de aardappelveredelaar in de EU nog steeds gebonden aan de klassieke manier van kruisingen maken om zo via een hele lange weg rassen te verbeteren. Europese veredelingssector op achterstandHet is dan ook aan de EU om daar iets aan te doen. Te beginnen met gene-editingtechnieken, zoals Crispr-Cas, waarbij geen genen van buiten in een plant worden gebracht. Veel afnemers van Nederlands pootgoed hebben helemaal geen moeite met deze nieuwe techniek, die bij de productie van medicijnen al volop wordt toegepast. Het is begrijpelijk dat de veredelingsbedrijven hierop niet gaan wachten en alvast hun toevlucht zoeken in landen waar de moderne technieken wel zijn toegestaan. Dat zet de Europese veredelingssector op achterstand. Voor de Nederlandse pootgoedsector is het te hopen dat oplossingen in deze richting niet te laat komen.