Erfcoach helpt boer orde in chaos te scheppen

In Overijssel zijn elf erfcoaches actief. Zij begeleiden erfeigenaren – boeren en particulieren – bij het nemen van besluiten over hun toekomst. Hendry van Ittersum is een van die erfcoaches en oud-melkveehouder. “Ik help bij het maken van een stappenplan, maar neem niet de regie over.”De keukentafelgesprekken die erfcoach Hendry van Ittersum (39) voert met boeren hebben eigenlijk altijd wel een positief gevolg. “Er gebeurt van alles in de landbouw en daar direct omheen. Zekerheden vallen weg. Boeren twijfelen, doorgaan of stoppen, een nieuwe tak erbij, ze raken het overzicht kwijt. Het is mijn taak om orde in de chaos te scheppen. En vervolgens een stappenplan te maken.”_{Lees verder onder de foto}Hendry van Ittersum: “Lang niet iedereen is op de hoogte van de regelgeving en subsidiemogelijkheden.” - Foto: Frank UijlenbroekVan Ittersum neemt niet de regie over. “Daar waak ik voor. Boeren zijn verantwoordelijk voor hun eigen beslissingen. Daar begeleid ik hen bij, maar neem niet de leiding over. Als dat handig is, schakel ik mijn netwerk in, leg contact met de gemeente of wijs op een subsidieregeling.”Mijn doel is dat er beweging komt, stappen worden gezetMoeilijke bedrijfssituaties blijven soms jarenlang in stand. “Dan ligt er een stapel onbetaalde rekeningen. Leveranciers blijken erg loyaal naar hun afnemers. Mijn doel is dat er beweging komt, stappen worden gezet. Mijn ervaring is dat dat gebeurt. Mooi om mee te maken.”Van Ittersum is een van de elf erfcoaches in Overijssel. Provincie en gemeenten financieren de inzet van deze coaches. Van Ittersum is actief op het platteland van gemeente Hof van Twente. Hij heeft al tientallen keukentafelgesprekken gevoerd. Vaak met boeren, maar ook met particulieren die bijvoorbeeld een voormalige boerderij hebben gekocht en vragen hebben op het gebied van asbestsanering, sloop van stallen of erfbeplanting. “Dat zijn andere gesprekken, maar ook zinvol. Lang niet iedereen is op de hoogte van de regelgeving en subsidiepotten.”Eigen ervaringen met bedrijfsbeëindigingHij was tot 2016 melkveehouder in Noordwest-Overijssel. Zijn bedrijf was te klein om voort te zetten. Nu werkt hij bij plattelandsorganisatie Stimuland. Zijn praktische ervaring in de landbouw en met bedrijfsbeëindiging komt hem goed van pas bij zijn werk als coach. “Ik spreek hun taal, snap waar boeren tegenaan lopen, begrijp hoe je beslissingen soms kunt uitstellen en het overzicht kwijtraakt. Daarmee wil ik overigens niet zeggen dat een erfcoach die niet uit de landbouw komt, dit werk minder goed zou kunnen doen. Wie er onbevangen instapt, kan misschien wel betere vragen stellen”, zegt Van Ittersum.Een duwtje in de rugHij geeft een voorbeeld, een ouder echtpaar overweegt te stoppen met hun bedrijf, want ze hebben geen opvolger. Ze willen op hun vertrouwde plek blijven wonen, maar hun pensioen zit in hun gebouwen. Het vraagstuk is complex. Wanneer stoppen, hoe moet je dat doen op een fiscaal slimme manier, kan er gebruik worden gemaakt van de rood-voor-roodregeling?“Ik probeer aan de keukentafel het vraagstuk in brokstukken te knippen, vraag wie zij vertrouwen als het gaat om de financiële afwikkeling, bemiddel bij het contact met de gemeente over sloop en mogelijke nieuwbouw. We zijn nu een half jaar verder en merk dat het echtpaar stappen zet. Ik heb hen een duwtje in de rug gegeven, maar zij hebben de regie.”Veel boeren gaan stoppen, de verpaupering van het buitengebied ligt op de loerDe provincie hoopt dat de inzet van de erfcoaches ook leidt tot minder leegstand, minder asbest en meer biodiversiteit. De erfcoach gaat op stap met een verborgen agenda? “Er zijn geen concrete doelen vastgesteld, zoals aantal zonnepanelen of vierkante meters asbest. In essentie gaat het erom het platteland leefbaar en vitaal te maken. Veel boeren gaan stoppen, de verpaupering van het buitengebied ligt op de loer. Dat willen we voorkomen. Als je dat een verborgen agenda noemt, dan heb ik daar geen moeite mee.”Juiste hulpverlener inschakelenBoeren zijn soms in verwarring, raken in een depressie. “Dat komt voor. Psychologische problemen kan ik niet oplossen. Dat vraagt om specialistische hulp. De kunst is dan om de juiste hulpverlener erbij te halen. Dat hoort ook bij het werk van een erfcoach.”