‘Een zekere gronduitslag bestaat niet’

Voor mij als ‘grondjunk’ is het niet verbazend dat analyses van grondmonsters grote verschillen tonen. Een oproep aan laboratoria om bij de uitslagen ook de onzekerheid aan te geven.Het nemen van een grondmonster. - Foto: Hans PrinsenAls grootverbruiker van grondonderzoek was ik niet echt verbaasd over de resultaten van het Boerderij-grondonderzoek. Boerderij had een mengmonster gestoken en deze vervolgens aangeboden bij 7 laboratoria. Met behoorlijke verschillen in onder andere fosfaat en organische stof tot gevolg.Shocking? Als je niet bekend bent met de diverse laboratoria en hun werkwijze, dan vermoedelijk wel. Voor een grootverbruiker als ik is het onderzoek een bevestiging van een fact of life. Laboratoria verschillen nou eenmaal in aanpak en dat heeft verschillen in resultaat tot gevolg. Immers, de een gebruikt analysemethode X, de andere Y. De een werkt met ervaren personeel, de ander met jong. Enzovoort, enzovoort.Grondmonsters van groot belangIn mijn werk, ik produceer onder andere digitale bodemkaarten en taakkaarten voor precisielandbouw, zijn grondmonsters van groot belang. Om een bodemkaart van gegevens van een bodemscanner te kunnen maken, heb je uitslagen van grondonderzoek nodig. Als een soort van kalibratie, zeg maar. Door sensorgegevens met grondmonsters te vergelijken, kun je met wat statistische grappen en grollen een bodemkaart van het hele perceel produceren.‘Voor een grootverbruiker als ik, is het onderzoek een bevestiging van een fact of life’Alle gekheid op een stokje; in dit statistische proces is kwaliteit van gegevens van groot belang. Gigo, ‘Garbage in, garbage out’, is niets voor niets een gevleugelde uitdrukking in het werkveld. Je kunt nog zo’n goed systeem hebben, maar als je met onjuiste gegevens werkt, dan zal dat slimme systeem alleen maar onjuiste informatie genereren. Vanuit dat oogpunt ben ik zeer kritisch op de gegevens waarmee ik werk; zowel die van sensoren als die van grondonderzoek.In de praktijk uit zich dat voor mij in twee belangrijke keuzes.Consequent met zelfde lab werkenOmdat ik al vrij snel ervoer dat laboratoria moeilijk vergelijkbaar zijn, heb ik gekozen om consequent met een en hetzelfde lab te blijven werken. De fout(en) van dat lab zitten dan tenminste consequent in alle analyseresultaten die ik ontvang. Ik ga er wel van uit dat mijn lab reproduceerbaar werkt. Als een fosfaatgetal als laag wordt aangemerkt, dan moet een herhaling van dat grondonderzoek ook weer een laag fosfaatgetal opleveren. Het onderzoek van Boerderij komt gelukkig tot de slotsom dat dit het geval is (pffff).Foto: Studio 38°CZoveel mogelijk monstersDe tweede keuze die ik gemaakt heb, is dat ik zo veel monsters als (financieel) mogelijk is van een gescand perceel wil halen (1 op 1,5 ha in mijn geval). Want met meer data kan ik mijn bodemkaarten statistisch beter kalibreren. En meer data – lees meer grondmonsters – geven mij ook de mogelijkheid om een individuele uitslag van een lab te beoordelen ten opzichte van alle uitslagen van dat perceel. Afwijkende uitslagen in de vorm van een analytische labmiskleun haal ik er zo sneller uit. Een heranalyse is dan gauw aangevraagd.Is het onderzoek van Boerderij daarmee niet relevant voor precisielandbouw? Juist wel, want achter de tussenlabse verschillen gaat een ontwikkeling schuil die ik professioneel nauwlettend volg, namelijk modellering – en daarmee nivellering – van grondonderzoek.Daarom beste labs, neem uw verantwoordelijkheid en rapporteer behalve de uitslag ook de onzekerheid van de uitslag. Dan is het voor iedereen in de sector duidelijk hoe het zit.