‘€ 2 miljard is genoeg om uit de stikstofcrisis te komen’

Een combinatie van tijdelijke technische maatregelen en eenmalige vrijwillige opkoop van rundvee- en varkensbedrijven, biedt snel lucht om Nederland uit het stikstofmoeras te trekken. Het vraagt in 2020 ongeveer € 2 miljard aan subsidie.Iedereen kijkt naar de landbouw voor de oplossing van de stikstofcrisis doordat bij landbouw gemakkelijk stikstofreductie te halen is. De landbouw is ook een belangrijke economische factor in Nederland. Sterke, abrupte krimp van de veestapel betekent direct een eind aan de economische groei, en dat is ongewenst. Een geleidelijke krimp van de veestapel kan de Nederlandse economie waarschijnlijk wel opvangen.Leg een maximaal ruweiwitgehalte vast voor alle rantsoenen voor alle diersoorten. Een nieuw voerspoor dus.Reductie stikstofuitstoot splitsenDaarom is het zaak de mogelijke reductie van stikstofuitstoot vanuit de landbouw te splitsen in wat haalbaar en draagbaar is op korte, middellange en lange termijn. Voor de korte termijn is stikstofwinst nodig om de bouw en infrastructuur in 2020 ontwikkelingskansen te geven. Wij denken dat binnen een jaar een reductie van 10 miljoen kilo stikstof haalbaar is, door een combinatie van eenvoudige technische maatregelen die vanaf 1 december kunnen starten en gerichte opkoop van bedrijven._{Tekst gaat verder onder de tweet}Sectorbrede samenwerking voor oplossing stikstof https://t.co/r5c9HQ9i9X— Boerderij.nl (@Boerderij_nl) November 1, 2019Nieuw voerspoorLeg een maximaal ruweiwitgehalte vast voor alle rantsoenen voor alle diersoorten. Een nieuw voerspoor dus. Dat vraagt commitment vanuit Nevedi en enkele tientallen miljoenen euro’s aan overheidssubsidie om de extra voerkosten te dekken. De rekening voor het mogelijk maken van bouw en infrastructuur hoeft immers niet te landen bij veehouders die volledig binnen de wettelijke kaders werken.Tweede effectieve maatregelEen tweede effectieve maatregel is bijmengen van water aan de uit te rijden rundveedrijfmest op grasland. De meerkosten zijn grofweg € 5 per kuub x 30 kuub per hectare x 1,2 miljoen hectare is € 180 miljoen per jaar. Met deze twee maatregelen kun je tot wel 15% van de totale stikstofuitstoot van de landbouw wegnemen, dus 15 miljoen kilo stikstof. Houd het veilig aan, 7 miljoen kilo in het eerste jaar doordat er nog onvoldoende capaciteit is om alle rundveemest zo aan te wenden.Daarbovenop kan de veestapel eenmalig snel worden verkleind door vrijwillige opkoop. Daarna is het verstandig voor extra mestopslag en nieuwe emissiearmere bemestingssystemen zoals innovatieve sleepslangen met containers tot 70% van de aanschaf te subsidiëren, met daarbovenop fiscale faciliteiten. Dat is werken aan de middellange termijn.Vrijwillige opkoop klein deel veestapelDaarbovenop kan de veestapel eenmalig snel worden verkleind door vrijwillige opkoop. Als je daarmee maximaal 20% van de varkensstapel en 5% van de rundveestapel krimpt, levert dat 1,5 miljoen varkens x 1,6 en 100.000 x 12 = 3,6 miljoen kilo ammoniakwinst op, dat is ruim 3 miljoen kilo stikstof. Dat brengt de totale stikstofwinst op minstens 10 miljoen kilo in het eerste jaar. Het levert ook een 10 miljoen kilo fosfaatwinst op; de landbouw blijft daardoor, wat er ook gebeurt, altijd onder het fosfaatplafond._{Tekst gaat verder onder de tweet}‘Saneringsregeling wordt zwaar overschreven’ https://t.co/U3I7SBeWUu— Boerderij Varkens (@Boerderij_Varke) November 7, 2019De saneringsregeling varkens die eind deze maand opengaat biedt nu grofweg € 300 per plaats. Verhoog dat naar € 450 en veel potentiële stoppers worden erg warm. Hetzelfde zal gelden bij een opkoopvergoeding van 150% van de waarde van de melkveerechten, dus € 10.000 per koe. Dit kost dan krap € 1,7 miljard. Door eenmalig € 2 miljard uit te trekken en daarna enkele jaren € 100 tot € 200 miljoen per jaar, is de Nederlandse bouw en infrastructuur voor 2020 en volgende jaren vlot te trekken door vrijwillige krimp en technische maatregelen. Benoem randvoorwaarden voor groeiVoor de lange termijn moeten er ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor de blijvende veehouders. Het is verstandig daar structuurbeleid voor te ontwikkelen. Benoem de randvoorwaarden voor groei. Denk aan een hoge mate van verbinding met grond, vooraf afdekken van alle mest via afzetcontracten, dierwelzijn et cetera. Sta alleen bedrijven die daaraan voldoen toe om dierrechten te kopen. Geen verhandelbare ammoniakrechtenDe crux is dat je ammoniakrechten niet vrij verhandelbaar maakt. Dat moet de les zijn van qoutum- en fosfaatrechten. Kom daarom tot een integraal systeem. Dat moeten dan dierrechten zijn. Die moeten vastgesteld worden voor alle diersoorten, zodat de veestapel voor eens en altijd gelimiteerd is in aantallen staarten. Voor varkens en kippen zijn die dierrechten er al. Geef voor het melk- en jongvee melkveerechten op basis van de veestapel op 2 juli 2015. Maak verhandelbaarheid mogelijk tussen alle diersoorten, want fosfaat en stikstof zijn voor alle diersoorten gelijk. Sta geen (ver)leasen van rechten toe. Doel is krimp via afroming, dan moet er geen enkele ontsnappingsweg zijn._{Tekst gaat verder onder de tweet}Ook op vrijdagavond stikstof #vvdpic.twitter.com/w4MS2Y3JUg— Henk Schoonvelde (@HenkSchoonveld1) October 18, 2019Stevig afromen bij verhandelen dierrechtenStoppers benutten na verkoop van hun dierrechten hun milieuvergunning – deels – niet meer. De daardoor vrijvallende ruimte kan om niet naar de ontwikkelende bedrijven. Door stevig af te romen bij verhandeling van dierrechten, minimaal 25%, en doordat stallen met een lagere emissie gebouwd worden dan de stallen van de stoppers, komt veel meer ammoniak vrij dan wordt ingevuld. Die vrijvallende ruimte is te benutten door andere sectoren. Geen strop om nek jonge veehoudersDoor hierop in te steken, ontstaat na enige tijd een kleinere, minder intensieve veehouderij die het politieke wensbeeld van kringlooplandbouw steeds meer benadert. De prijs van de dierrechten daalt uiteindelijk voor de blijvers. Ook ontstaat er naast de waarde van de dierrechten geen tweede pensioenpot annex strop om de nek voor jonge ondernemers, doordat er geen verhandelbare ammoniakrechten nodig zijn. Medeauteur: Henk Schoonvelde