‘Digitalisering: 2 kampen’

Het blijkt nog altijd de hamvraag. Word je als boer nu beter van digitalisering of niet? Er zijn duidelijk 2 kampen.Een kamp dat denkt in kansen, ‘data moet vloeien!’, en een kamp dat denkt in bedreigingen. In het kansenkamp vind je vooral softwareleveranciers, ketenpartijen en ook steeds vaker de overheid. Je treft er slechts een enkele boer.Surveillance kapitalismeAls FarmHack bevinden we ons in het kansenkamp. Het ene moment met meer zekerheid en enthousiasme dan het andere. Deze week werd onze zorg gevoed door een Guardian-artikel over ‘surveillance kapitalisme’. Zo wordt de economische logica genoemd die bedrijven hanteren als ze persoonlijke gegevens gebruiken als vrije grondstof voor productie en verkoop. Vooral gedragsgegevens zijn interessant, omdat ze voorspellende kracht bevatten. Hoe beter de voorspelling, hoe meer geld er wordt verdiend. Voor bedrijven is het eigenlijk al niet langer voldoende om ons te monitoren, het nieuwe doel is om ons te ‘automatiseren’: actieve manipulatie om het meest winstgevende gedrag uit te lokken.Donkerzwart scenarioHet behoeft geen uitleg dat deze ontwikkeling ook in landbouw de van de individuele boer zal ondermijnen, beslissingsmogelijkheden zal doen afnemen, en ten koste zal gaan van de autonomie over je bedrijf. Het is een donkerzwart scenario met extreme concentraties van kennis en macht, waarbij multinationals straks meer weten over je bedrijf dan jij als boer zelf, en je in feite weinig meer doet dan uitvoeren wat voorgeschreven wordt.Kans van risico onderscheidenDe auteur van het artikel stelt dat het niet zo is dat dit doorgeslagen kapitalisme niet te beteugelen zou zijn. We zouden het simpelweg hebben nagelaten om dat te doen. Als FarmHack geloven we dat hiervoor beoordelingsvermogen nodig is, om kans van risico te kunnen onderscheiden. Ervaring en lerend vermogen om goede voorwaarden aan het systeem op te kunnen leggen. En actiebereidheid. Nu hangt dit allemaal kritiek af van enkele boeren in het kansenkamp. Een inspirerende groep koplopers, maar met deze taak te zwaar belast.