Deze boeren houden kalveren bij pleegmoeders

Anita Jongman en Agnes de Boer werkten met een familiekudde. Om diverse redenen zijn ze daarmee gestopt. Nu lopen de kalveren toch weer bij de koeien.In het nieuw aangebouwde deel van de ligboxenstal van Anita Jongman en haar dochter Agnes de Boer is het eerste stuk direct bij binnenkomst zo ingericht dat daar koeien en kalveren sinds een half jaar bij elkaar kunnen lopen.
De bakjes waarin brokken en hooi zit, zijn alleen bereikbaar voor de kalveren en de deur verschaft de dieren toegang tot de uitloop achter de stal. Dit is met driedubbel draad afgezet, om te voorkomen dat de kalveren er onderdoor kruipen.
_{Lees verder onder de foto.}Sinds korte tijd laten Anita Jongman en Agnes de Boer de kalveren bij pleegmoders lopen. Dat lijkt goed te bevallen. - Foto's: Jan willem van VlietFamiliekuddeHet is niet voor het eerst dat moeder en dochter de kalveren bij de koeien hebben lopen. Ze besloten in 2011 om hun dieren in een familiekudde te houden. Dat werkte op zich prima, maar er zitten ook nadelen aan. Omdat De Boer het werk op de boerderij grotendeels alleen doet, is besloten om die arbeidsdruk te verlagen. Je kan je tijd en energie immers maar één keer inzetten, zo vinden ze. ‘Als je er energie in moet stoppen om het systeem draaiend te houden, doe je iets niet goed’Het melken in de oude 2x5-visgraatmelkstal, inclusief schoonmaken, vergde 6 uur per dag. In 2013 werd een melkrobot aangeschaft. Omdat de koeien in dat systeem in twee verschillende weides liepen, waren ze geregeld hun kalveren kwijt. De moeders gingen op zoek naar hun kalf en andersom. Er ging nog wel eens een koe door het draad. Of Jongman en De Boer moesten in de avond kalveren opzoeken in de wei. “Een systeem moet uit zich zelf kunnen draaien. Als je er energie in moet stoppen om het systeem draaiend te houden, doe je iets niet goed”, vindt Jongman.
_{Lees verder onder de interactieve foto‘s. Beweeg over de iconen voor meer informatie:}Kalveren niet gewend aan mensenDe melkrobot was niet de enige reden om te stoppen met de familiekudde. “De onrust die het spenen gaf als koe en kalf na drie maanden gescheiden werden, ging ons ook steeds meer tegen staan”, vult De Boer aan. “En niet onbelangrijk is dat de kalveren geen mensen gewend waren en eigenlijk onhandelbaar werden. De pinken waren gewoon wild, en dat functioneert niet.”Drinkautomaat voor kalveren geen succesEen maand of drie na ingebruikname van de melkrobot kwam de drinkautomaat. De kalveren werden direct na de geboorte van hun moeder gescheiden. Dat ging een stuk beter. Maar ook dat bleek tijdelijk. De drinkautomaat werkte niet naar behoren. Er waren te veel storingen en het water werd regelmatig niet heet. “Ik denk dat we een maandagochtendmodelletje hadden”, grapt Jongman. Een klein deel van het zelfsluitend voerhek is permanent dichtgezet. Zo kunnen de kalveren wel bij de kalverbrokjes komen, maar de koeien niet. Ook groeiden de kalveren niet genoeg. “Er is eigenlijk maar een soort biologisch melkpoeder beschikbaar. Daar waren we niet tevreden over’, zegt De Boer. Uiteindelijk is de kalverdrinkautomaat weer van het erf verdwenen en werd overgegaan op voorraadvoedering met volle melk. Daar groeiden de kalveren weer goed op. Toch vraagt dat ook veel fysieke arbeid. De melk moet naar de kalveren worden gebracht en de hokken moeten worden uitgemest. En de kalveren drinken dan altijd koude melk.PleegmoedersOpnieuw dachten moeder en dochter na over herinrichting van hun kalveropfok. Omdat ze al wel ervaring hadden met kalveren bij de koe, speelde die gedachte opnieuw in hun hoofd.Begin dit jaar werd de knoop doorgehakt. “Als we de kalveren bij pleegmoeders doen, hebben de kalveren altijd onbeperkt warme melk ter beschikking. En het is ook wel een mooi gezicht voor de consumenten.” Die komen op het erf omdat er een melktap aanwezig is, die de naam van het bedrijf heeft meegekregen: Melktap heartland, tevens de naam van de website van het bedrijf die binnenkort live gaat. Het bedrijf is ook te volgen via Facebook.Lees ook: Melktap: ook voor u een leuke bijverdienste?Nu zijn er 4 pleegmoeders met 8 kalveren. De verhouding is niet altijd 1 op 2. Dat hangt af van de productie van de moeders en het aantal kalveren en hun leeftijd.Hoewel het best nog eens voorkomt dat een kalfje een halve dag bij de moeder blijft, is het principe dat de kalveren direct worden gescheiden van de moeder. Ze krijgen de eerste dag 8 liter biest en komen dan in het groepje pleegmoeders en de al aanwezige kalveren. “We kiezen daarvoor koeien uit die al drachtig zijn en goede moederlijke eigenschappen hebben. Vanuit de melkcontrole is wel bekend wat de productie van de pleegmoeders is, dus daar kiezen we ook het aantal kalveren bij.” Nu zijn er 4 pleegmoeders met 8 kalveren. De verhouding is niet altijd 1 op 2. Dat hangt af van de productie van de moeders en het aantal kalveren en hun leeftijd. “We kijken vooral naar de uiers van de koeien. Die moeten niet steeds vol zijn, maar ook niet steeds leeg. Het is een beetje op gevoel dat kalveren en koeien het goed maken.” Via de deur hebben de pleegmoeders en de kalveren toegang tot de uitloop. Deze is driedubbel afgezet, met twee linten en een draad, om te voorkomen dat de kalveren er uit kunnen.Eigen wei?Dat de koe en het kalf weer gezamenlijk worden gehouden is daarmee niet zo zeer uit ideologische overweging, maar meer uit praktische en arbeidstechnische overweging. Nu hebben de koeien en kalveren nog alleen een uitloop. De koeien moeten binnen gevoerd worden. Om dat werk in de zomer uit te sparen, speelt De Boer met de gedachte om een blok van 3 hectare in te richten voor de pleegmoeders en hun kalveren. “Maar ik wil eerst in de huidige situatie nog meer ervaring opdoen. Als ik 3 hectare reserveer, moet ik die ook driedubbel afrasteren en dat is ook niet handig met bijvoorbeeld maaien of sleepslang bemesten. Het moet mij echt voordeel opleveren, anders houd ik het voorlopig eerst bij deze oplossing.”