‘De opkomst van geïntegreerde bedrijven’

Losse initiatieven van geïntegreerde bedrijven kun je prima combineren in een toekomstgericht concept, stelt René van Druenen.In haar vorig jaar gepubliceerde Realisatieplan Visie LNV ‘Op weg met een nieuw perspectief’ besteedt minister Carola Schouten nadrukkelijk aandacht aan de opkomst van wat zij geïntegreerde bedrijven noemt. We zijn gewend, zo schrijft ze in een speciaal kader in het realisatieplan, om agrarische bedrijven in te delen naar hun gespecialiseerde activiteiten: akkerbouw, (glas)tuinbouw, melkveehouderij, rundveehouderij, fruitteelt, et cetera. Om vervolgens vast te stellen dat er een nieuwe groep van bedrijven in opmars is: geïntegreerde bedrijven. Oog voor maatschappelijke doelenDit zijn nieuwe bedrijven die meerdere productietakken combineren en die zich richten op productie van gewassen en vee met daarbij oog voor maatschappelijke doelen zoals biodiversiteit, boer-burger-relatie, natuur en/of landschap. Hun productiemethoden worden op verschillende manieren geduid, zo schrijft ze, zoals natuurinclusief, agro-ecologisch, agroforestry, regeneratieve landbouw, natuurlijke landbouw. KringlooplandbouwLos van de benaming van deze systemen kiezen geïntegreerde bedrijven vaak voor kringlooplandbouw als het leidende principe voor hun bedrijfsvoering: “Deze bedrijven ontwikkelen innovaties en experimenten buiten de bestaande paden en bieden dus echt nieuwe richtingen. Daarmee inspireren zij gangbare ondernemers en laten zij zien dat het anders kan.”Andere benaderingDe integratie waarnaar de minister verwijst, zou je ook anders kunnen benaderen. Op dit moment richten verschillende groepjes boeren zich op zaken als koolstofvastlegging (koolstofboeren), de bodem (bodemboeren) of de natuur (natuurboeren), veelal los van elkaar. Waarom zou je al die losse initiatieven niet bij elkaar kunnen brengen in één toekomstgericht concept, bijvoorbeeld in een landerijgoed? Keurmerk voor productiewijzeBij een landerijgoed ligt de nadruk niet op het individuele product, maar op de complete productiewijze: niet langer krijgt ieder product afzonderlijk een keurmerk, maar krijgen alle producten afkomstig van een landerijgoed samen hetzelfde eigen keurmerk. En wel op basis van de agro-ecologische wijze (agrobosbouw) waarop alle daarvan afkomstige producten worden geproduceerd, met onze natuur en ons landschap als uitgangspunten. Dus natuur- én landschapsinclusief, gecertificeerd volgens een landelijk geldend systeem, en gelegen in overgangsgebieden tussen stad en platteland en tussen (intensieve) landbouw en natuur. _{Lees verder onder de foto}Een voorbeeld van een geïntegreerd bedrijf: de Maargieshoeve. Melkvee, een theeschenkerij en zorgboerderij. Alles gericht op de lokale gemeenschap. - Foto: Koos GroenewoldDe voedselproductie, bestemd voor de lokale/regionale markt, wordt gecombineerd met het leveren van allerlei ecosysteemdiensten en voorziet in andere extensieve functies (wonen, energie, natuurontwikkeling, zorg, recreatie, educatie, energie, e.d.). Multifunctioneel landgebruik dus. Eigen ketenLanderijgoederen kennen als collectief hun eigen korte, gesloten keten. Van agroprosumenten die de functie van voedselproducent én -consument in zich verenigen, via vaste lokale afnemers naar een eigen keten van agrorestaurants, waarin wordt gewerkt met producten afkomstig van landerijgoederen. De beheerder van een als coöperatie functionerend landerijgoed laat zich bij zijn/haar werkzaamheden bijstaan door alles wat de moderne agrotechniek te bieden heeft. Met bijvoorbeeld ook kleine en grotere robots, ondergebracht in agromodules: modulaire, koppelbare en gemakkelijk verplaatsbare werkeenheden met daarin een kleinschalige kaasmakerij, slachterij of cidermakerij waarmee de oogst ter plekke kan worden verwerkt.De eerste (onderdelen van) landerijgoederen worden volgens de huidige planning in de loop van dit jaar al gerealiseerd.