‘De cirkel is rond’

Al jaren circuleren er begrippen over de toekomst van de landbouw.Bijna iedereen is bekend met het normatieve begrip duurzame landbouw: een landbouw die we lang kunnen volhouden. De huidige landbouw zal het op den duur niet gaan redden. Duurzame landbouw is echter te algemeen en te breed. Er was duidelijk behoefte aan meer focus. Daarom is de landbouw nu onderdeel van de bio-economie. De afgelopen maanden is echter uit onderzoek pijnlijk duidelijk geworden dat de bio-economie verre van ideaal is. Het verbranden van hout bijvoorbeeld, geeft meer uitstoot dan het stoken van kolen. De nieuwste trend is om een oud begrip uit de biologische landbouw van stal te halen: circulaire landbouw.Mest zou op het eigen land terecht moeten komen en alle energie zou zelf moeten worden opgewektNiet genoeg eigen landIs het mogelijk dat een Nederlandse boer omschakelt naar een circulaire bedrijfsvoering binnen de grenzen van het eigen bedrijf? Dat betekent het sluiten van kringlopen, geen uitstoot meer door vervoer en het stoppen met het importeren van voer uit het buitenland. Het voer zou zelfs van het eigen land moet komen. Mest zou op het eigen land terecht moeten komen en alle energie zou zelf moeten worden opgewekt. Dat gaat niet lukken omdat de meeste boeren niet genoeg eigen land hebben om dit allemaal voor elkaar te krijgen. Daarnaast kunnen boeren soms wel een winkel hebben, maar het verwerken van hun producten zal toch buiten de grenzen van het eigen bedrijf moeten plaatsvinden. Met je buren samenwerken is een hele kunst, maar als je pech hebt zijn er te weinig mogelijke partners in de directe omgevingLogistieke nachtmerrieKunnen de boeren samenwerken met allerlei ketenpartners in de directe omgeving? Ja, dat kan maar dat levert wel de nodige problemen op. Met je buren samenwerken is een hele kunst, maar als je pech hebt zijn er te weinig mogelijke partners in de directe omgeving. Is samenwerking op regioniveau mogelijk? Hoeveel mest is er nodig in een bepaalde regio? Is er voldoende voer te koop? Zijn er genoeg producten voor de consumenten of voor de verwerkende industrie? Dat is een logistieke nachtmerrie die de (Eur)regio steeds groter kan maken. Zelfs zo groot dat onze mest naar Zuid-Amerika moet worden geëxporteerd om een kringloop te sluiten. Deze landbouw is niet meer duurzaam.