Coöperatief na de crash

Scenario-studies. Je kent ze wel: een pessimistisch, een optimistisch en een middenscenario. Wat doe je als er mondiaal écht iets misgaat? Wat betekent coöperatie dán?Kreeg een paar dagen terug een YouTube-filmpje toegemaild. Australische mijnbouw-onderzoeker, Simon Michaux strooit er met grafiekjes waarin de jaarlijkse winning van koper, ijzererts, olie, gas en uranium haar top passeert, terwijl consumptiegroei blijft versnellen. Hij vertelt hoe men op steeds grootschaliger wijze, steeds dieper en uit steeds hardere rots, steeds lagere percentages delfstof wint van steeds kleinere afmetingen en afnemende kwaliteit, met steeds grotere volumes reststoffen en gevaarlijke bijstoffen en vooral: met inzet van steeds meer energie. Dat vraagt z’n tol.De steeds hogere prijs doorberekenen aan de consument leidt tot economische stagnatie. Michaux concludeert dat in 2017 ‘peak energy’ optreedt: het jaar waarna de productie van fossiele energie daalt en dus krimp inzet. Laten we dit optimistisch het pessimistische scenario noemen. Stel: de crash wordt werkelijkheid. Energie-uitval treedt op, ook waar geld overvloedig is, en de grote systemen raken instabiel. We worden teruggeworpen op onze lokale omgeving. Wat betekent dat voor jouw huishouden, je bedrijf en je marktkanalen? Heb je alternatieven?
Dit is wat je verwacht: lokale samenwerking wordt belangrijk om te overleven. Wel prettig: de afgelopen twintig jaar bloeide de coöperatie op. Meestal nog kleinschalig. Met verrassend veel burgerinitiatieven, waaronder zo’n 150 lokale duurzame energiecoöperaties. Pril en met een hoog aaibaarheidsgehalte. Met een reservoir aan lokaal beschikbare expertise, veelal in vrijwilligersuren (‘overcapaciteit’). Met vallen en opstaan leert men over het zelforganiserend vermogen van gemeenschappen, waar de grote coöperaties zich al honderd jaar in bekwamen. TexelEnergie beoogt een energieneutraal eiland per 2020, als de regering 16 procent duurzaam nastreeft. LochemEnergie wil in dat jaar 60 procent zelfvoorzienend zijn. Druppels op een gloeiende plaat met nog veel werk aan de winkel en eigenlijk is 2020 al te laat. Voor de zekerheid: moeten we samen niet veel meer investeren in lokale coöperatie?