Brandharen rups overleven in grond en kuilvoer

Foto's: ANP
Brandharen eikenprocessierups overleven ook in kuilvoer. In de bodem kunnen ze 8 jaar actief blijven.Zo zacht en pluizig als ze eruitzien, zo branderig en vervelend zijn ze in werkelijkheid. De eikenprocessierups zorgt voor enorm veel overlast. Vorig jaar was een piekjaar, dit jaar is er nog een schepje bovenop gekomen.Bestrijden is vanwege de grote overlast niet overal haalbaar en dat is te merken. Van de onbehandelde bomen blijkt maar liefst driekwart vol rupsen te zitten. De eikenprocessierups was vorig jaar al een groot probleem. Dit jaar is dat nog iets erger.Hun brandharen bevatten een eiwit met de sjieke naam thaumetopoeïne. Op de huid van mensen die er gevoelig voor zijn, geeft dat een allergische reactie met klachten variërend van jeukende bulten tot branderige ogen en ernstige benauwdheid. Niet alleen mensen kunnen die allergische reactie vertonen. Ook honden, paarden, schapen en koeien kunnen de klos zijn. De allergische reactie zit bij hen vooral op de slijmvliezen van neus, ogen en bek. Vorig jaar waren er door de eikenprocessierups al veel kwijlende koeien en koeien die opvallend met hun tong speeldenVorig jaar kwamen bij dierenartsenpraktijk De Oosthof, actief in het oosten van het land, al verschillende telefoontjes binnen van veehouders die te maken hadden met kwijlende koeien en koeien die opvallend met hun tong ‘speelden.’Ook dit jaar zijn alweer dergelijke symptomen gemeld die veroorzaakt bleken door de brandharen van de rups. Koeien kunnen ze binnenkrijgen via het drinken van oppervlaktewater waar haren op drijven, via het likken van elkaars vacht of bij het eten van bijvoorbeeld besmet gras. Haren overleven in graskuilOm ellende te voorkomen, is het dringende advies om minstens 20 meter rondom aangetaste eiken geen vee te weiden, of gras te maaien. Zowel in hooi als in kuilgras blijven de haren actief, zij het bij kuilgras iets minder.Mede door oplopende temperaturen tijdens het conserveringsproces gaan de betreffende eiwitten denatureren. Ze veranderen van vorm waardoor mensen, en vermoedelijk ook dieren, er minder of niet meer allergisch op reageren. De brandharen zijn ook taai voor akkerbouwers, tijdens de oogst komen de haren los van de gewassenOok akkerbouwers hebben met de taaie brandharen te maken. Tijdens het oogsten komen de haren ‘los’ van de gewassen. Voor klachten na consumptie is het Kenniscentrum Eikenprocessierups niet zo bang. Mensen wassen en koken hun groenten doorgaans goed.Een flinke regenbui zou de huidige overlast verminderen. De brandharen zakken dan in de grond waar ze echter nog wel 8 jaar actief kunnen blijven. Na frezen of ploegen kunnen ze weer boven komen en het milieu inwaaien. Middel XentariIn het voorjaar worden de dan nog kleine rupsjes door gespecialiseerde bedrijven preventief bestreden met bacteriepreparaten als Xentari-BT. Dit is gewoon in de handel verkrijgbaar, particulieren gebruiken het bijvoorbeeld tegen de buxusmot. Ook boeren zouden het kunnen gebruiken ware het niet dat de rupsjes in het voorjaar 25 tot 30 meter hoog in de bomen zitten. Om daar te komen, is speciale apparatuur nodig die boeren niet hebben.Hoe met de rups en vooral de taaie brandharen in de boerenpraktijk moet worden omgegaan, is nog niet helemaal duidelijk. Om kennis en aanpak te centraliseren, heeft de overheid inmiddels het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) ingeschakeld.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses









